آریا بانو

آخرين مطالب

دومینوی رانت خودروهای ممنوعه؟ اقتصادي

دومینوی رانت خودروهای ممنوعه؟
  بزرگنمايي:

آریا بانو - در حالی که تعدادی خودروی لوکس منتسب به بازیکنان تیم ملی فوتبال در آستانه ترخیص از گمرک قرار دارد، روند کلی واردات خودرو پس از 14ماه از لغو ممنوعیت ورود خارجی‌ها بسیار کند پیش می‌رود و تاکنون خودرویی تحویل متقاضیان نشده است. از سوی دیگر پیش‌بینی می‌شود مجوز واردات خاص به فوتبالیست‌ها سرمنشأ دومینوی اعطای رانت خودروهای ممنوعه باشد.
به گزارش دنیای اقتصاد، در حالی که تعدادی خودروی لوکس منتسب به بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران (حاضر در جام‌جهانی 2022 قطر) در آستانه ترخیص از گمرک قرار دارد، روند کلی واردات خودرو به کشور کماکان به‌کندی پیش می‌رود و ظاهرا هنوز هیچ خودروی خارجی به متقاضیان تحویل نشده است.
طبق اطلاعات رسیده از گمرک و آن‌طور که خبرگزاری تسنیم گزارش داده، در حال حاضر تعدادی خودروی لوکس (که سال‌ها ورود آنها ممنوع شده بود) هم‌‌‌اکنون در یکی از بنادر مهم جنوب کشور متوقف شده‌‌‌اند و احتمالا در آستانه ترخیص از گمرک قرار دارند. این خودروها که گفته می‌شود حواله وارداتشان به‌عنوان پاداش در اختیار بازیکنان تیم ملی فوتبال در جام جهانی 2022 قطر قرار گرفته، بیستم اردیبهشت امسال وارد گمرک شده‌اند و تنها 40روز برای ترخیص فرصت دارند. نکته دیگر این است که خودروهای موردنظر در قالب مدل‌های لوکس مانند مازراتی قرار می‌گیرند و قیمت بالای 40‌هزار دلار دارند. این در حالی است که سقف قیمتی واردات خودرو به کشور 20‌هزار دلار در نظر گرفته شده است. بنابراین عموم شهروندان نمی‌توانند از خودروهای خارجی با قیمت بالای 20‌هزار دلار (در قالب واردات جدید) استفاده کنند.
جدا از اینکه دادن چنین پاداشی به بازیکنان تیم ملی با وجود باخت سنگین به انگلستان و شکست از تیم جوان آمریکا و حذف از دور گروهی جام جهانی، بهت افکار عمومی را در پی داشته است، دو مساله دیگر نیز به ذهن می‌رسد. نخست اینکه خودروهای موردنظر چطور با وجود قوانینی مانند ممنوعیت واردات خودروهای بالای 40‌هزار دلار و لزوم مشخص بودن منشأ ارز، وارد کشور شده‌اند؟ دوم اینکه اصلا چرا چنین رانت هنگفتی (واردات خودروهای لوکس که برای عموم شهروندان ممنوع است) در اختیار قشری خاص –فوتبالیست‌ها- قرار گرفته است؟
مساله دیگر این است که خودروهای موردنظر در دورانی وارد شده‌اند که روند ورود خودرو به کشور همچنان به کندی پیش می‌رود. از همین رو این پرسش برای افکار عمومی ایجاد شده است که آیا سیاستگذار می‌تواند روند واردات را سرعت ببخشد و نمی‌بخشد؟ اگر پاسخ مثبت است، دلیل آن چیست؟
در باب مساله نخست، یعنی رانت‌زایی از محل واردات خودرو، این موضوع مطرح است که دادن مجوز واردات خاص به فوتبالیست‌ها می‌تواند به دومینوی اعطای رانتی خودرویی تبدیل شود. در حال حاضر بازار خودروهای خارجی کشور با کمبود شدید عرضه مواجه است و این موضوع در کنار مسائل دیگر مانند رشد انتظارات تورمی و صعود قیمت ارز، منحنی قیمت در این بازار را نجومی کرده است. از طرفی، طبق آیین‌نامه اعلامی، واردات خودرو تا سقف قیمتی 20‌هزار دلار مجاز است، بنابراین امکان واردات خودروهای لوکس مانند پورشه، بنز و مازراتی (برای عموم شهروندان) وجود ندارد.
در چنین شرایطی، سیاستگذار امتیاز -رانتی- خاص را برای بازیکنان تیم ملی فوتبال در نظر گرفته و به آنها مجوز داده است تا خودروهای ممنوعه را وارد کنند. هرچند گفته می‌شود با ورود خودروهای جدید خارجی به بازار، از حباب قیمت کاسته خواهد شد؛ اما به نظر می‌رسد این موضوع در مورد خودروهای ممنوعه -از جمله همین خودروهایی که منتسب به فوتبالیست‌هاست- صادق نیست. در واقع چون واردات این خودروها همچنان برای عموم شهروندان ممنوع است، کمبود آنها در بازار کماکان حس می‌شود و مالکان خودروهای ممنوعه وارداتی –اینجا منظور فوتبالیست‌هاست- می‌توانند با فروش آنها چند میلیارد تومان سود ببرند.
این موضوع مورد نقد افکار عمومی و برخی کارشناسان است و آنها معتقدند نباید واردات خودرو که بعد از پنج‌سال و به‌سختی آزاد شده است، به محل رانت‌زایی تبدیل شود. طبعا با توجه به سود کلانی که واردات خودرو دارد، دادن هرگونه امتیاز ویژه در این حوزه به افراد خاص، می‌تواند رانت را برای آنها به همراه داشته باشد و این موضوع (اعطای امتیاز ویژه واردات خودرو) به دومینو و کادوی رسمی برای اقشار خاص تبدیل خواهد شد.
نکته مهم دیگر در ماجرای واردات خودروهای لوکس منتسب به فوتبالیست‌ها، این احتمال است که روند ورود آنها به گمرک و فرآیند ترخیصشان سریع‌تر بوده و هست. اگر این موضوع صحت داشته باشد، این پرسش پیش می‌آید که سیاستگذار چرا به روند کلی واردات سرعت نمی‌بخشد؟ چرا با گذشت 16ماه از صدور دستور آزادسازی واردات خودرو، 14ماه از لغو ممنوعیت واردات و 10ماه از ابلاغ آیین‌نامه، هنوز تعداد خودروهای واردشده به گمرک به یک‌بیستم هدف (قرار بود تا پایان خرداد امسال 200‌هزار دستگاه خودروی خارجی وارد کشور شود) نرسیده است؟ از طرفی، چرا هنوز تعداد خودروهای ترخیص‌شده از گمرک به‌ هزار دستگاه هم نرسیده است؟ و اینکه اصلا چرا با وجود واردات و ترخیص خودروها، هنوز هیچ‌یک از متقاضان خودروی خود را تحویل نگرفته‌اند؟
این ابهامات و پرسش‌ها سوالات کلی‌تری را در ذهن افکار عمومی ایجاد کرده؛ از جمله اینکه آیا سیاستگذار واقعا به دنبال واردات خودرو است؟ آیا دولت و وزارت صمت و حتی نمایندگان مجلس شورای اسلامی واردات خودرو را می‌پسندند و به آن معتقدند یا تنها برای اقناع افکار عمومی و در قالب اقدامات پوپولیستی، ممنوعیت را برداشته‌اند؟ آیا واردات خودرو در پشت‌پرده با مخالفانی جدی همراه است که اجازه نمی‌دهند خودروهای خارجی با سرعتی مناسب و در بستری هموار وارد شوند؟ آیا پای مافیای خودرو در کار است یا اینکه ارزی برای واردات نیست؟
در مورد اینکه چرا روند واردات خودرو به کشور همچنان کند پیش می‌رود و خودروی خارجی جدیدی تحویل مشتریان نشده است، سناریوهای مختلفی وجود دارد. در این بین، سه‌سناریو اصلی وجود دارد که عبارتند از: «مخالفت پنهان با واردات خودرو»، «چالش ارز» و «نقش مافیا در کندی واردات».
اگر فرض کنیم مساله واردات خودرو به کشور برای تصمیم‌سازان و حتی حاکمیت حل شده، دلیل کندی واردات را باید در مسائلی مانند کمبود ارز و برخی تبعات تحریم مانند سختی نقل و انتقال پول جست‌وجو کرد؛ مگر اینکه واقعا پای مافیای خودرو در میان باشد. به عبارت بهتر، اگر مخالفت پنهان تاثیرگذاری از سوی تصمیم‌سازان درباره واردات خودرو وجود نداشته باشد، سناریوی نخست (مخالفت پنهان و پشت‌پرده با واردات) محلی از اعراب ندارد و پای واردات خودرو جایی دیگر می‌لنگد. آنجا می‌تواند چالش تامین ارز باشد یا وجود مافیایی که نفع خود را در انحصاری ماندن بازار خودرو و عدم‌ورود مدل‌های خارجی می‌بیند.
در بحث مربوط به ارز، اتفاقا صحبت‌هایی مبنی بر اینکه ارز موردنیاز برای واردات خودرو مطابق با برنامه‌ریزی سیاستگذار وجود ندارد، مطرح شده و می‌شود. به هر حال کشور در شرایط تحریم قرار دارد و ورودی ارز کاهش یافته است. در چنین شرایطی سیاستگذار اختصاص ارز برای واردات کالاهایی مانند خودرو را در اولویت آخر می‌گذارد. بنابراین این احتمال وجود دارد که یکی از دلایل اصلی کندی واردات خودرو به کشور، کمبود ارز باشد. در کنار این موضوع، البته مسائل دیگری مانند چالش نقل و انتقال پول هم مطرح است. به دلیل تحریم، نقل و انتقال پول با مبدا و مقصد ایران بسیار سخت است و اینکه این موضوع روی واردات خودرو نیز اثر گذاشته باشد، عجیب نیست. در نهایت اما وجود مافیایی که حیات و نفع خود را در انحصاری ماندن بازار خودرو و عدم‌واردات یا واردات ضعیف می‌داند، می‌تواند دلیل اصلی یا یکی از علل این ماجرا باشد.
به هر حال، در حال حاضر با وجود گذشت ماه‌ها از صدور مجوز آزادسازی واردات خودرو، هنوز خودروی خارجی جدیدی جذب بازار نشده و هیچ‌کس هم پاسخگو نیست که چرا وعده‌ها در این ماجرا عملی نشده است. تا به امروز باید طبق وعده وزارت صمت 200‌هزار دستگاه خودرو وارد کشور و بخش اعظم آن نیز به بازار عرضه می‌شد تا از التهاب بازار و حباب قیمت کاسته شود. حالا اما در شرایطی قرار داریم که معلوم نیست سوئیچ اولین خودروی خارجی جدید واردشده به کشور در نهایت چه زمانی تحویل داده خواهد شد؟ کسی چه می‌داند، شاید اولین سوئیچ‌ها را فوتبالیست‌ها تحویل بگیرند!

لینک کوتاه:
https://www.aryabanoo.ir/Fa/News/1185862/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

تو فقط سر عقد بیا امضا کن برو!!

مسابقه جالب تشخیص چهره‌ی بهرام رادان با امیر کاظمی

پدری که یک سال هر شب به مزار دختر خود سر میزند

تصنیف «قصه گیسو» با اجرای قدیمی از حسام الدین سراج

قتل دردناک زن مطلقه به دست پدرش

به‌به عجب چاییِ، همش تبرکِ!

گوناگون/ چطور می‌توان از سحر و جادو در امان ماند؟

بارش برف بهاری در گردنه چری

ارتفاع 5 متری برف بهاری در مرز قزوین و مازندران

تصاویری زیبا از اسب‌های وحشی در طبیعت

خوراک قارچ و هویج بخارپز رژیمی

طرز تهیه کورن داگ سوخاری ساده و خوشمزه

تأثیر دل شکستن و بغض بر روی قلب در طب سنتی

معجون جادویی تقویت قلب در طب سنتی

8 ایده خلاقانه برای تبدیل لاک براق به لاک مات

بزرگترین معماهای علم جهان

دور از رخ تو چشم مرا نور نمانده است

فرجی: نمی‌دانم چرا جو فقط علیه پرسپولیس است؟

جنگ لیائو با میلانی‌ها؛ شما نمی‌فهمید!‏

نویدکیا: خوب بازی کردیم اما نفت آبادان گل زیبایی به ما زد!

امیری: از برد مقابل نساجی ناراحتیم!

ستاره استقلال از بازی با فولاد محروم شد

ترابی: فقط تمرکز روی بازی خودمان داریم

عصبانیت روزبه چشمی با کارت زرد داور همراه شد

واکنش خوب سید حسین حسینی دروازه استقلال را نجات داد

حردانی دومین محروم استقلال مقابل فولاد

بوفون: از عملکرد ده‌روسی در رم شگفت‌زده شدم

گزارش زنده؛ استقلال 1 - 1 ذوب آهن

مت دیمون و کارگردان «بورن» در یک کمدی دزدی همراه شدند

پیمان جبلی: «برمودا» به اعتبار سیما و شبکه نسیم تبدیل شد

گفتگوی «صفی الدوله» با «اسماعیل»

محمد دلاوری روی تخت غسالخانه

کفن هم گران شد

ماجرای نخستین مدرسه دخترانه جهان در ایران!/ مادر هلاکوخان مغول چطور در ایران مدرسه ساز شد؟

قطعه زیبای موسیقی با اجرای با احساس گیتار توسط Solo Sanches

مقام آموزش و پرورش: 380 هزار معلم معترض به رتبه بندی، ارتقای رتبه گرفتند

مرد بی‌اخلاق عکس‌های خصوصی نامزدش سابقش را منتشر کرد

تلاوت قرآن کودک فلسطینی بر روی ویرانه‌های خانه‌اش در غزه

خاطراتی از شهید شهریار بابایی به روایت فرزند شهید

گوناگون/ 4 افسانه غیرواقعی درباره گرگ‌ها

رزمنده‌ای که با پای بسته، ده‌ها نفر را نجات داد!

نان محلی ترکیه به این شکل در نانوایی تهیه می شود

با سالاد تبوله تازگی را مزه کنید

فوت و فن پخت خورشت خوشمزه به‌ آلو مجلسی

این افراد بیشتر به دیابت مبتلا می‌شوند

ترفند کاربردی برای از بین بردن سکسکه در کودکان

خواص یک روغن شگفت انگیز برای پوست و مو

شعری زیبا از دختر شیرین زبان

دو کارت زرد به سروش؛ کارشناسی دقیق و درست!

سریع‌ترین اخطار این فصل استقلال برای سلیمی