آریا بانو

آخرين مطالب

تجرد قطعی و منفی نگری چالشی جدی در برابر جوانان گفتگو

تجرد قطعی و منفی نگری چالشی جدی در برابر جوانان

  بزرگنمايي:

آریا بانو - تهران- مشکلات عدیده ای که چون عواملی بازدارنده مانعی بر سر راه ازدواج جوانان هستند، بخش هایی از این قشر را به تجرد قطعی ناخواسته ای سوق داده که نمود بار روانی آن را می توان در جامعه دید.

 تجرد قطعی به معنای عدم ازدواج فرد است. در مفاهیم جامعه‌شناسی تجرد قطعی افرادی را در برمی‌گیرد که هرگز ازدواج نکرده و امیدی هم به ازدواج نداشته باشند. تجرد قطعی بر عکس عمومیت ازدواج، نشان دهنده عدم ازدواج تا سن 50 سالگی است. منظور از تجرد قطعی، نسبت درصد کسانی است که تا سن 50 سالگی ازدواج نکرده‌اند.
نکته ی مهمی که در تشریح این مفهوم وجود دارد، بحث اختیار و اراده فرد و یا به آن صورتی که در تعاریف نظری وجود دارد، بحث تجرد قطعی خواسته و ناخواسته است. منظور از تجرد قطعی خواسته بحث اعمال اراده فردی است یعنی فرد بنابر شرایط زندگی و ویژگی های شخصیتی این سبک را به عنوان مدل زندگی خود انتخاب می کند؛ اما در تجرد قطعی ناخواسته این اراده و اختیار وجود ندارد و به نوعی شرایط و محیط بیرون به دلایل گوناگون فرد را در چنین موقعیتی قرار می دهد و این وضعیت را به او تحمیل می کنند؛ در نتیجه در این سبک زندگی به دلیل فقدان قدرت انتخاب و اراده فردی استرس، اضطراب و افسردگی به عنوان پیامدهایی گریزناپذیر به شدت می تواند بر فرد و زندگی او اثر منفی بگذارد.
براساس برخی آمارهای منتشر شده ، بیش از 220 هزار نفر در کشور تجرد قطعی دارند، همچنین 11 میلیون و 800 هزار نفر مجرد هرگز ازدواج نکرده در کشور وجود دارند که با احتساب افراد بدون همسر در اثر فوت یا طلاق، جمعیت مجردان ایران به رقم 13 میلیون و 32 هزار می رسد.
شرایط امروز جامعه ایران و مشکلات عدیده ای که چون عواملی بازدارنده مانعی بر سر راه ازدواج جوانان هستند، آنان را به تجرد قطعی ناخواسته ای سوق داده اند که نمودهای بار روانی آن را می توان به وضوح در جامعه دید. در واقع اگرچه تجرد ظاهری فردی و نمودی از انتخاب خرد دارد اما نه تنها مساله ای اجتماعی است که به عنوان مبحثی کلان باید آن را برررسی و ارزیابی کرد.
**ریشه تجرد در اقتصاد
«امان الله قرایی مقدم» جامعه شناس و هیات علمی دانشگاه خوارزمی در گفت وگو با پژوهشگر ایرنا، در تشریح ابعاد کاهش علل ازدواج و افزایش آمار تجرد قطعی بیان داشت: عوامل متعددی در این قضیه دخیل هستند و مهمترین دلیل آن امروز این است که امکان ازدواج برای جوانان وجود ندارد؛ ریشه ی این مساله را هم باید در مساله اقتصاد و عدم وجود شرایط مساعد برای کار و بیکاری فراگیر در جامعه جستجو کرد.
وی افزود: وقتی صحبت از حدود 40 درصد بیکار آن هم از فارغ التحصیلان دانشگاهی مطرح می شود این خودش توضیح دهنده چرایی عدم ازدواج جوانان است. مساله مسکن بعد از مساله اشتغال مطرح است و یکی از مهمترین دلایل در این زمینه است؛ بر همه اینها بیفزایید هزینه های ازدواج را و سایر هزینه هایی که وجود دارد.
این جامعه شناس در تاکید بر جدید نبودن این مساله به عنوان موضوعی که اهمیت بررسی دارد، افزود: ما این مساله را از سال 1354 هشدار داده بودیم که عواملی در این زمینه اثرگذار هستند و باعث تاخیر در ازدواج می شوند؛ عواملی چون رفتن به دانشگاه برای ادامه تحصیل و سربازی. البته آن زمان و قبل از انقلاب مساله اشتغال را نداشتیم و افراد بعد از تحصیل و یا حتی در همان حین تحصیل، وارد بازار کار می شدند اما تحصیل و سربازی زمانی از جوانان می گرفت که این خود مانعی بر سر ازدواج است اما مهمترین مساله ای که از همان زمان مطرح کردیم تبدیل شدن این مساله به سبکی از زندگی بود.
قرایی مقدم ادامه داد: در پژوهشی که حدود 15 سال پیش با همکارانم در شهر کرج و روی یک نمونه 300 نفره (150 دختر و 150 پسر) انجام دادیم، داشتن روابط آزاد در خارج از چارچوب ازدواج، ورود به تعهد ازدواج را به عنوان مساله ای که مستلزم هزینه ها، مسئولیت ها و مسائل متعددی است را محدود می کرد. مساله ای که در این جا وجود دارد این است که سن این روابط در این سال ها کاهش یافته است.
**عدم تشکیل خانواده، خسران بزرگ تجرد قطعی
این استاد جامعه شناسی خاطر نشان کرد: بدترین پیامد تجرد قطعی برای هر جامعه، عدم تشکیل خانواده است. عدم تشکیل خانواده به معنای عدم شکوفایی اقتصاد است چراکه شکوفایی اقتصادی مبتنی بر روابط خانوادگی است. وقتی شما مجرد هستید می توانید هیچ تفکری مبنی بر پس انداز نداشته باشید و گذران زندگی کنید. این زن و شوهرها هستند که برای آینده خود و فرزندانشان مجبور به پس انداز، سرمایه گذاری و برنامه برای آینده هستند. اگر در جامعه ای خانواده تشکیل نمی شود یعنی جامعه در حال مرگ است.
وی افزود: به همین دلیل در کنفرانس سال 1978 یعنی یک سال قبل از انقلاب، در مصر، که خطر اضمحلال خانواده در جامعه صنعتی به وسیله جامعه شناسان مطرح شد، قانون رسمی شدن سقط جنین توسط دو کشور تصویب نشد؛ ایران و آمریکا. چرا که فلسفه این بود که سقط جنین باعث عدم تشکیل خانواده خواهد شد. در نتیجه آن را ممنوع کردند. به همین دلیل جامعه شناسان در این زمینه از دهه70 اعلام خطر کردند و «اوتانت» دبیر کل وقت سازمان ملل متحد گفت: مایل نیستم مبالغه گر پنداشته شوم اما اگر خانواده تشکیل نشود جوامع به خطر می افتند.
«آمریکا در این زمینه و برای تقویت خانواده، صدها فیلم ساخت. فیلم هایی چون «تنها در خانه»، «آسمان خراش جهنمی» و... چون به دنبل تقویت این نهاد بوده است. بر این اساس خانواده اصل است و جدای از بحث اقتصادی، میراث خانوادگی، شخصیت، جلوگیری از آسیب های اجتماعی و دوام و بقای جامعه از طریق خانواده صورت می گیرد؛ در نتیجه خانواده محور و ستون جامعه است. وقتی خانواده تشکیل نشود نیروی انسانی جامعه چه می شود؟ آیا می خواهیم از خارج از کشور فرزند وارد کنیم؟ فرهنگ چه می شود؟».
**زیرسازی هایی که باید باشد و نیست
قرایی مقدم با تاکید بر این مساله که خانواده در تمام جوامع و ادیان نهادی مقدس است که باید بصورت جدی به آن توجه شود، پیشنهاد کرد: دولت باید امکانات ازدواج را فراهم کند که اولین آن اشتغال است. پس از آن بایستی امکانات ازدواج را فراهم سازیم. ذکر این نکته اساسی است که فراهم کردن امکانات ازدواج به سادگی ممکن نمی شود و با 15 میلیون تومان عملی نیست.
وی ادامه داد: همانطور که قبلا هم اعلام کرده ام ازدواج دانشجویی با لغت نامه دهخدا و 4 سکه نمی شود؛ ازدواج شغل و کار می خواهد؛ مسکن و کمک و وام می خواهد. این مهم نیاز به آموزش و پرورش و تبلیغ دارد و از کتاب های درسی تا رادیو و تلویزیون را در بر می گیرد.
«پس از این موارد فرهنگ سازی موردی است که باید بشدت و قدرت مورد توجه قرار گیرد؛ که می تواند از طریق فیلم و سریال و .. فراهم شود. ما باید بچه هایمان را مانند روستاها و شهرهای کوچکمان وظیفه مدار و مسئولیت پذیر بار بیاوریم. چون بچه های ما امروز از زیر بار مسئولیت ازدواج فرار می کنند».
**عدم انعطاف فردی و ناامیدی، بزرگترین موانع ازدواج
«محسن منصوبی فر» روانشناس و عضو هیات علمی دانشگاه نیز در خصوص افزایش تجرد و کاهش ازدواج در جامعه عقیده دارد: در این مساله چند عامل موثر است؛ به نظر می رسد برخی از ما به دلیل این که آموزش درستی ندیده ایم، توانایی تغییر نداریم، و این در حالی است که یکی از مسائلی که برای ازدواج باید اتفاق بیفتد این است که فرد باید مقداری دچار تحول بشود و تغییر کند. و این تغییر و تحول پیدا کردن نیاز به توانایی دارد و خود این توانایی نیاز به آموزش؛ یعنی آموزش ببینیم که انعطاف پذیر باشیم و بتوانیم تغییر کنیم.
وی افزود: نکته ی دیگر مساله ناامیدی به آینده است که فکر می کنم این فاکتور بسیار مهمی در جلوگیری از ازدواج است. شاید نیاز داریم که روی امید بیشتر کار کنیم تا جوانانمان نسبت به آینده امیدواری بیشتری حس کنند. و فکر می کنم بخش عمده ای از این مساله باید از طریق رسانه ها رخ بدهد و معلمین و اساتید باید بیش از پیش امید را به جوانان منتقل کنند؛ چراکه ازدواج موضوعی است که بیش از هرچیز نیاز به امید به آینده دارد.
فاصله بین واقعیت و آرزوها موردی دیگری بود که این روانشناس به آن اشاره کرد و گفت: جوانی که فاصله ی زیادی بین آنچه که هست و آنچه که می خواهد بشود می بیند، تلاش مضاعفی می کند تا به آنچه که می خواهد، برسد (پول، شغل، جایگه اجتماعی و ...). یعنی تلاش می کند اول به این جایگاه برسد و بعد برای ازدواجش قدم بردارد و وقتی که این فاصله زیاد می شود، متاسفانه باز هم نامیدی و تاخیر بوجود می آید.
«مساله بعدی بحث عصبیت است؛ یعنی فرد نتواند مشکلاتش را به روش بزرگسالان حل کند. و وقتی که دچار مشکل می شود به سراغ روش های کودکانه ای چون قهر کردن، داد زدن و پرخاشگری و ... برود. در نتیجه جوانان ما نیاز دارند که این مهارت ها را یاد بگیرند و مشکلاتشان را حل کنند و عصبی نشوند. وقتی فردی احساس می کند که هنوز توانایی حل مشکلات خودش را ندارد، طبیعتا دنبال موضوع ازدواج هم نخواهد رفت».
«و موضوع آخر مسوولیت پذیری است. اگر ما مسوولیت پذیر نباشیم این که برویم و خانواده تشکیل بدهیم هم منتفی خواهد بود. در نتیجه عدم مسوولیت پذیری منجر به این خواهد شد که فرد توان این حرکت را نداشته باشد».
**مثبت نگری؛ حیاتی اما مغفول
این استاد دانشگاه مغفول ماندن آموزش های روانشناسی از باب افزایش انگیزه های فردی را عامل مهمی در تقویت نقاط مثبت شخصیت افراد دانست و گفت: پتانسیل های جدی در افراد جامعه ما وجود دارد که اگر ما یادشان بیندازیم و یادشان بدهیم که می توانی با کار کردن و حرفه یاد گرفتن و درس خواندن و هر مسیری که استعداد آن را داری و به آن علاقه ندی، توانایی بالقوه خودت را بالفعل کنی، آن زمان این پتانسیل را داری که بتوانی خانواده ای تشکیل بدهی و به سمت علایقت بروی.
وی افزود: من فکر می کنم این مساله ای است که مغفول مانده و کمتر می بینم که روی اعتماد به نفس و مثبت نگری کار کنند و آنقدر پیام های منفی می آید که «وای این گران شد» یا «فلان اتفاق منفی افتاد» که آدم ها خود به خود نگرش منفی پیدا می کنند. این نگرش منفی پیداکردن خیلی خطرناک است. چرا که این منفی نگری به کل جهان هستی فرد تعمیم می یابد و اینکه طرف بگوید «که چه؟» یک سَم است. این که بگوید «که چه ازدواج کنم؟»، «که چه سرکار بروم؟»، «که چه درس بخوانم؟» و... و این مانند یک سم در مغز عمل می کند و اجازه حرکت نمی دهد.
«همانطور که گفتم وقتی این فاصله بین آنچه وجود دارد و فاصله ای که فرد در رسیدن خودش به آن می بیند وجود داشته باشد در نتیجه در خط ازدواج هم نمی رود. و اینها می تواند ناامیدی را در فرد تشدید کرده و حتی باعث افسردگی بشوند».
**جای خالی خانواده، پیامد تلخ تجرد
منصوبی فر در پاسخ به این سوال که چه نظری در خصوص شرایط موجود و کاهش ازدواج و افزایش تجرد دارد، بیان داشت: طبیعتا استمرار این وضعیت احساس خوبی را به من و هیچ کسی نمی دهد چرا که ما قائل به این موضوع هستیم که خانواده نهاد اولیه و ضروری جامعه است. و وقتی که ما خانواده ای نداشته باشیم که بخواهیم این تعاملات را در آن یاد بگیریم، طبیعتا این وضعیت جالبی نخواهد بود.
«فکر می کنم همانطور که شمای رسانه به درستی روی این موضوع دست گذاشته اید، این مساله نیاز به مداقه بیشتری دارد. وقتی ما همه چیز را کمی می بینیم، کیفیت فراموش می شود. یعنی وقتی همه چیز را پول و مادیات می بینیم، زندگی و تشکیل خانواده تحت الشعاع آن قرار گرفته و به حاشیه می رود. در نتیجه اگر نگاه کیفی به زندگی پررنگ تر شود و جای نگاه پولی را بگیرد، اتفاقات بهتری می تواند برای ما بیفتد».
پژوهشم**س.ب**1552





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مطالعه را فقط کتاب خواندن نمی‌دانیم / روایت محمدرضا رضاییان از فصل چهارم برنامه "کتاب باز"

نگاهی سایکودرام به نمایش تنسی ویلیامز / روایت کامبیز بنان از نمایش "نمی‌دونم فردا چی میشه؟"

مهم‌ترین معضلات عرصه مد و لباس از نگاه یک استاد دانشگاه

رواج پدیده شبه کودک همسری برای دریافت مستمری

‍‍ ‍‍پیروز حناچی: مهم‌ترین هدف سمپوزیوم مجسمه‌سازی کشف استعدادهای جوان است / برزین ضرغامی: شورای شهر تهران ما را در تصویب لایحه ایجاد حریم برای مجسمه‌های شهری همراهی کند

گفت و گویی با یک‌راننده زن تاکسی‌های اینترنتی

تاجبخش فنائیان: لازمه‌ تئاتر ملّی بازشناسی ریشه‌های فرهنگی است / استعداد جهانی شدن تئاتر ما کمتر از سایر کشورهای نیست

یکتاناصر:نقش خوب پیشنهاد شود، بازی می‌کنم

محمدپور: "دختر شیطان" در پاییز می‌توانست 15 میلیارد بفروشد / اشتباه کردیم اکران عید فطر را پذیرفتیم

پایان کار هفتمین جشنواره ملی نقش تن‌پوش بدون برگزیده در بخش هنری / فاطمی: کپی نقش‌های گذشته ارزشی ندارد

ظلم تاریخی و هدیه‌های مدرنیته / روایت ابوالفضل رفیعی از نمایشگاه "ساکنان مویه" در گالری سیحون

سید محمد بهشتی: توجه به بازشناسی هویت در معماری ضروری است / شهر شیراز دارای ارزش تاریخی و معماری خاصی است

بیوک میرزایی از نمایش "نویی تضاد منافع" تا سریال "افسانه هزارپایان"

تأکید بر موسیقی آوازی و تجلیل از دستاوردهای هنرمندان و ذاکران فرهنگ رضوی / همه چیز درباره چهارمین جشنواره سراسری آواها و نواهای رضوی

امیر سرتیپ کیومرث حیدری: کسانی که در مسیر صراط قرار می‌گیرند رستگار می‌شوند / از یادداشت تجلیل مقام معظم رهبری بر کتاب شهید مجتبی ذوالفقارنسب و کتاب شهدای مدافع حرم و تازه‌های نشر نیروی زمینی ارتش رونمایی شد

زمان اعلام نتایج کنکور 98 +ظرفیت دانشگاه‌های سراسری

ابوالفضل صفری گفت: سرنوشت «سلام صبح بخیر» با برگشت «حالا خورشید»/ عصرگاهی می‌شویم

توحید معصومی خبر داد؛ «مگس» از 23 تیرماه به تالار سایه می‌آید/ یک اقتباس گروتسک

"الف دزفول" همچنان در انتظار / مرجان اشرفی‌زاده: با حذف پروانه‌ها به تسریع جریان فیلمسازی کمک می‌شود

احسان دانش فرید: نه از کسی تقلید کرده‌ام و نه الگوبرداری

آرش قاسمی : تمرکزم بر صداگذاری «نهنگ آبی» است/ همکاری در چند فیلم کوتاه

چرا کودک آزاری رخ می‌دهد؟/ پدر و مادر را به زندان بیندازیم، آسیب به کودکان کم نمی‌شود/ قصور جامعه را نادیده نگیریم

نمایش "یک زن و یک مرد" یک کار تمام آناهیتایی است / وجه درمانگری تئاتر باید حفظ شود تا حال مردم بهتر شود / روایت هوشمند هنرکار، کاظم هژیرآزاد و ناهید مسلمی از نمایش "یک زن و یک مرد"

یک کمدی سیاه با پایانی متفاوت / محسن قصابیان از "نیوکاسل" می‌گوید

حلقه مفقوده تولیدات فرهنگی و هنری نوجوانان هستند / حسین بختیاری و نگارش سه‌گانه‌ای آمیخته از وحشت و فانتزی برای نوجوانان

عروسی‌های 600میلیونی!

ماهان پوریان: فضای کنونی مناسب انتشار آلبوم نیست

آزاده عسگری: تنها 20 درصد موفقیت برند حوزه مد و لباس وابسته به طراحی است

امیر جعفری: من کارگرزاده هستم و هیچوقت از جایی رانت نگرفتم/ عذرخواهی می‌کنم

حماقتی که منجر به عذاب وجدان می‌شود / روایت صالح علوی‌زاده از نمایش "تایم لپس"

بهزاد فراهانی: شریف‌تر از ستاره اسکندری چه کسی را می‌توان نام برد/ غبطه می‌خورم برای آنها که هنوز خود را با معیارهای قرن 21 تطبیق نداده‌اند

آرا صلاحی: با «زهرمار» به حقم رسیدم

مهدی کوشکی: تصمیم گرفتم بنویسم تا بتوانم بازی کنم / تئاتر ایران دچار خلأ جادو و تعلیق است / آموزش بازیگری در سالن تئاتر اتفاق می‌افتد

کتابخانه‌ای مغفول‌مانده در دل تئاتر شهر / جواد تولمی: می‌توان با آثار کتابخانه و مرکز اسناد هنرهای نمایشی تئاتر کشور را آباد کرد

سعیده سروش‌فر: قیمت پارچه هر دو هفته بالا می‌رود

"وانهاده" اجرا نخواهد شد / رویا میرعلمی بازیگر نمایش"مثبت فکر کن" شد / سیامک صفری با "گورخواب‌ها" به نوفل‌لوشاتو می‌رود

اجرایی که نشانگر یک ناتورالیسم آمریکائی است / نگاهی به نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" اثر سام شپارد به کارگردانی اشکان خطیبی

غلامحسین لطفی: دعوت به کار با دستمزد ٣٠ سال پیش توهین به هنرمند است

علاقمند بودم درباره کارگران روزمزد کار کنم / کارهایم متکی به دیالوگ و زبان است / نمایش اجتماعی به نوعی مردم‌نگاری است / نمایش "کمیته نان" به روایت لیلی عاج، شاهرخ استخری و الهام شعبانی

اشرف‌زاده: تک‌آهنگ‌ بیشتر شنیده می‌شود / آغاز تور کنسرت‌های خواننده "ماه و ماهی" از لاهیجان

منشأ هنر همیشه بیرون از هنر است/ هنر ایران بیش از حد درگیر تکنیک است / شیفتگی به توانایی گاهی یک هنرمند را منحرف می‌کند / روایت مسعود سعدالدین از نمایشگاه "حیرت در آن" تا زندگی هنری در آلمان

محمد آزرم: جشنواره‌های ادبی زمانی تاثیرگذار هستند که تداوم داشته باشند / روایت در شعر باید به چگونه بیان کردن و فرم‌سازی روایی منجر شود

رونمایی کتاب "پارتیتور دست‌نویس نی‌نوا" در فرهنگسرای نیاوران / حسین علیزاده: موسیقی با وجود محدودیت‎ها جنب‌وجوش دارد

اجرای نمایش "وانیک" با بازی بهاره رهنما و علی اوجی در تماشاخانه سپند/ "حضار قیام کنند" در تماشاخانه استاد مشایخی/ تخفیف ویژه "عاشقانه‌های خیابان" به دانشجویان

صابر سهرابی: جشنواره‌های فجر به شهرستان‌های استان فارس می‌روند

محمدرضا خاکی: روند فاصله‌گیری از مقولات اجتماعی در تئاتر کشور به وجود آمده / تئاتر ما نیاز به گفتمان میان مدیران، تئاتر حرفه‌ای، محققین و مترجمین دارد / الان زمانی است که تئاتر ما نیازمند تمرکززدایی است

سینمای ایران دیگر مشتی‌گری ندارد چون آدم‌هایش کم‌لطف شده‌اند / با حسن رضایی از کشتی کج تا "شبح کژدم"

علی مسعودی: "آخر خط" یک سریال طنز به معنای واقعی است / منتظر تصمیم مدیران شبکه سه هستیم

در این تراس کمدی بولوار اجرا می‌شود / نگاهی به نمایش "تراس" نوشته ژان کلود کریر و کارگردانی مسعود کرامتی

لزوم همراهی فعالان عرصه مد و لباس با جریان اعطای نشان ملی مرغوبیت صنایع‌دستی