آریا بانو

آخرين مطالب

جسم زهرا آب شد از آتش خشم عدو / اشعاری در رثای شهادت بانوی دو عالم فرهنگي

جسم زهرا آب شد از آتش خشم عدو / اشعاری در رثای شهادت بانوی دو عالم

  بزرگنمايي:

آریا بانو - امروز 20 بهمن ماه برابر با 3 جمادی‌الثانی مصادف با شهادت حضرت فاطمه‌ زهرا (س) مادر اهل بیت است.


سرویس فرهنگ و ادبیات هنرآنلاین ، حضرت فاطمه(س) مدت کمی پس از رحلت پیامبر (ص) در جریان هجوم موافقان خلافت ابوبکر به خانه‌شان، آسیب دیدند و در بستر بیماری افتادند. ایشان پس از مدت کوتاهی در مدینه به شهادت رسیدند.
مطابق با آنچه به تفصیل در منابع شیعه نقل شده، دستگاه خلافت پس از بیعت گرفتن از مردم به روش‌های گوناگون، متوجه امام علی(ع) شدند تا به هر نحوی از آن حضرت بیعت بگیرند. آن‌ها به زور وارد خانه حضرت فاطمه(س) شده و حضرت را به شدت مضروب می‌کنند، حضرت فاطمه(س) بر اثر ضربه وارده پس از چند روز از این واقعه، به شهادت رسیدند. پیکر دختر پیامبر(ص) به سفارش خودشان شبانه و مخفیانه دفن شدند.
درباره روز شهادت حضرت زهرا(س) در میان کتاب‌های تاریخی چند نظر وجود دارد. بعضی از مورخان این زمان را چهل روز و افرادی این مدت را 6 ماه بعد از وفات پیامبر (ص) ذکر کرده‌اند. همچنین در روایاتی که از ائمه (ع) به ما رسیده است دو تاریخ ذکر شده که بسیاری از علما شیعه تاریخ 95 روز بعد از رحلت پیامبر(ص) را معتبرتر می‌دانند.
ایام فاطمیه روزهایی است که شیعیان به مناسبت شهادت حضرت فاطمه (س) عزاداری می‌کنند. در ایران دو روز (13 جمادی‌الاول و 3 جمادی‌الثانی)، روزهای احتمالی‌ شهادت حضرت زهرا(س) دانسته می‌شود. این دو روز و روزهای قبل و بعد از آن، به ایام فاطمیه اول و فاطمیه دوم مشهورند.
سوره کوثر، آیه تطهیر، آیه مودت و آیه اطعام و احادیثی چون حدیث بضعه، در شان و فضیلت حضرت فاطمه (س) نازل و نقل شده‌اند.
حضرت فاطمه(س) مشهور به فاطمه‌زهرا (5 بعثت،11ق) به دنیا آمدند. ایشان دختر پیامبر اسلام(ص) و حضرت خدیجه(س) و همسر امام علی(ع) هستند. امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) از فرزندان حضرت فاطمه‌زهرا(س) هستند.
پیامبر اکرم(ص) نام ایشان را فاطمه گذاشتند. کلمه فاطمه اسم فاعل است که از مصدر "ف ط م" گرفته شده؛ فطم در زبان عربی به معنی بریدن، قطع کردن و جدا شدن آمده‌ است. در مورد علت این نام‌گذاری در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده است: (إنّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ فَطمَ ابْنَتِی فاطِمَه وَوُلدَها وَمَنْ أَحَبًّهُمْ مِنَ النّارِ فَلِذلِکَ سُمّیَتْ فاطِمَه: خداوند دخترم فاطمه و فرزندانش و هر کس که آن‌ها را دوست داشته باشد را از آتش دوزخ جدا کرده است به این دلیل او فاطمه نامیده شده است).
زهرا، صدیقه، طاهره، راضیه، مرضیه، مبارکه، بتول، سیده‌نساالعالمین و ام‌ابیها از القاب حضرت فاطمه(س) محسوب می‌شوند.
کتاب‌های بی‌شماری با محوریت زندگی و ابعاد شخصیت حضرت فاطمه‌زهرا(س) نوشته شده است. برخی از این آثار بارها تجدید چاپ و به زبان‌های مختلفی هم‌چون عربی، اردو، ترکی آذری، ترکی استانبولی، سندی، انگلیسی و روسی ترجمه شدند. همچنین اشعاری توسط شاعران آیینی در رثای شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) سروده شده است.
نمونه‌ای از این اشعار:
مرگ زهرا را بدین تعجیل کس باور نداشت
یا مگر جز مرگ، زهرا حاجت دیگر نداشت
با چه جرات مادر سادات را سیلی زدند
آخر آن مظلومه بی کس مگر یاور نداشت
جسم زهرا آب شد از آتش خشم عدو
دیگر آن غمدیده طاقت، بهر ضرب در نداشت
داغ ختم الانبیا می‌کشت آن مظلومه را
کاش دیگر قاتلی چون قنفذ کافر نداشت
گشت تفسیر ذوی القربی به مرگ فاطمه
خصم بر این آیه تفسیری از این بهتر نداشت
فاطمه در راه دین بگذشته بود از جان ولی
محسن شش ماهه‌اش تاب فشار در نداشت
فاطمه از پرده دل ناله کرد و دخترش
چاره‌ای جز گریه بر حال دل مادر نداشت
کاش می‌پرسیدم از مهدی چرا جدت علی
روز جسم مادر غمدیده ات را بر نداشت
انتقام بدر و خیبر را گرفت از فاطمه
آنکه در دل غیر بغض احمد و حیدر نداشت
غلامرضا سازگار
خالق احدی باتو برابر نکشیده
مانند تو صدیقه اطهر نکشیده
خطاط تو را غیر شکسته ننوشته
نقاش تو را غیر مکسر نکشیده
تصمیم علی شد که زره را بفروشد
چون از توخدا سینه سپرتر نکشیده
حتی نفسی دست زحیدر نکشیدی
آن‌گونه که می دست ز ساغر نکشیده
تا شعله نگیرد به پر شیعه مولا
مانند تو کس جام بلا سرنکشیده
الحق و الانصاف که تو فاطمه هستی
در شعله زدی… کار به محشر نکشیده
زجری که تو از داغی مسمار کشیدی
حلقوم حسین تو ز خنجر نکشیده
شش‌ماهه به شش‌ماهه دهد درس شهامت
کی گفته به محسن؛ علی‌اصغر نکشیده
بال ملک از داغی این منظره‌اش سوخت
محسن همه‌اش سوخت علی حنجره‌اش سوخت
سعید توفیقی
ببین می‌تــوانی بمانی بمان
عزیزم تو خیــلی جـوانی بمان
تو هم مثل من نیمه جـانی بمان
زمــین گـیر من، آســمانی، بمان
اگر می‌شـود می‌توانی بـمان
تو نـیلوفرانه تـریـن یاس شـهر
وجود تو کانون احـساس شهر
دعا گوی هر قـدر نشناس شهر
نکش دست از دست دستاس شهر
نباشـی، چـه آبی چه نانـی بمان
چه شد با علی همسفر ماندنت
چه شـد ماجرای سـپر ماندنـت
چه شد پـای حـرف پـدر ماندنـت
پس از غـصه‌ پشـت در ماندنت
نـدارد علــی هـمزبانی بمــان
برای علی بی تو بـد می‌شود
بدون تو غم بی عـدد می‌شود
نرو که غــرورم لــگــد می‌شود
و این سـقف، سـنگ لحد می‌شود
تو باید غــمم را بدانــی بمــان
چرا اشــک را آبـرو می‌کــنی
چرا چــادرت را رفـو می‌کـــنی
چرا اسـتخوان درگـلو می‌کــنی
چرا مـــرگ را آرزو می‌کـــــنی
چه کم دارد این زنــدگانی بمان
حامد خاکی
بوی خوش می‌آید اینجا، عود و عنبر سوخته؟
یا که بیت اللَّه را کاشانه و در سوخته؟
از چه خون می‌گرید این دیوار و در؟ یا رب مگر
گلشن آل خلیل اینجا در آذر سوخته؟
خانه وحی از ملک یک‌باره شد در ازدحام
اندرین غوغا مگر جبریل را پر سوخته؟
خانه زهراست اینجا، قتلگاه محسن است
آشیان قهرمان بدر و خیبر سوخته
سینه زهرا شکسته، چهره‌اش نیلی شده
مرتضی، خونین جگر قلب پیمبر، سوخته!
بر حریم عقل کل، دیوانه‌ای زد آتشی
کز غمش هر عاقلی را جان و پیکر سوخته
خیمه‌گاه کربلا را آتش از اینجا زدند
شد ز داغ محسن آخر کام اصغر، سوخته
گر نمی‌کرد اشک چشمانت "حسان" امداد من
می‌شد از آه من این اوراق دفتر، سوخته
حبیب چایچیان
از لاله زار توحید آتش زبانه می‌زد
گل گشته بود پرپر، بلبل ترانه می‌زد
در گلشن ولایت، یک نوشکفته گل بود
گر می‌گذاشت گلچین، آن گل جوانه می‌زد
من ایستاده بودم دیدم که مادرم را
دشمن گهی به کوچه، گاهی به خانه می‌زد
گاهی به پشت و پهلو گاهی به دست و بازو
گاهی به چشم و صورت گاهی به شانه می‌زد
گردیده بود قنفذ هم‌دست با مغیره
او با غلاف شمشیر این تازیانه می‌زد
وقتی که باغ می‌سوخت، صیاد بی مروت
مرغ شکسته پر را در آشیانه می‌زد
با چشم خویش دیدم جان دادن پدر را
از ناله‌ای که مادر در آستانه می‌زد
این روزها که می‌دید موی مرا پریشان
با اشک دیده می‌شست با دست، شانه می‌زد
هنگام شرح این غم، از قلب زار "میثم"
مانند خانه ما آتش زبانه می‌زد
غلامرضا سازگار
ای کشتی شکسته که پهلو گرفته‌ای
بر گو چرا تو دست به پهلو گرفته‌ای
گل را خدا برای سرور آفریده است
ای گل چرا به غصه و غم خو گرفته‌ای
گاهی ز درد شانه ز دل آه می‌کشی
گاهی ز درد دست به بازو گرفته‌ای
از ماجرای کوچه نگفتی به من بگو
اکنون چرا ز محرم خود رو گرفته‌ای
دیوار گشته است عصای تو ابز هم
بینم که دست بر سر زانو گرفته‌ای
دیشب نماز نافله تو نشسته بود
دیدم که دست خویش به پهلو گرفته‌ای
هر گه که در به روی علی باز می‌کنی
خوشحال می‌شوم که تو نیرو گرفته‌ای
رنگی زداغ کر گه "وفائی" به شعر توست
چون لاله‌ها زباغ ولا بو گرفته‌ای
سید‌هاشم وفائی
بس که دل بی‌ماه رویت در دل شب‌ها گریست
آسمان دیده‌ام زین غصه یک دریا گریست
باغبان عشق، در سوگت نه تنها ناله کرد
ای گل پرپر به حالت بلبل شیدا گریست
بارالها! بین دیوار و دری، آن شب چه شد؟
کآسمان بر حال زار زهره زهرا گریست
گشت خون آلوده چشم اختران آسمان
بس که زهرا تا سحر بر غربت مولا گریست
شد کویر تشنه سیراب ای فلک از بس علی
داغ بر دل، لاله آسا، در دل صحرا گریست
تا نبینند اشک او را، تا سحر هر شب علی
یا حدیث دل به چه گفت از غریبی، یا گریست
شیر میدان شجاعت بود و یک دنیای صبر
من ندانم ای فلک با او چه کردی تا گریست
سوخت هم‌چون شمع و از او غیر خاکستر نماند
بس که از داغ تو خورشید "جهان آرا" گریست
جواد جهان‌آرایی
مدینه در سکوتی مبهم و حزن‌آور است، امشب
گمانم در وصیت فاطمه با حیدر است، امشب
چنین می‌گفت با مولا، به صد اندوه و غم، زهرا
که یا بن عم مرا با تو، وداع آخر است، امشب
دل شب شو مهیا، غسل و کفن و دفن زهرا را
که جانم خسته زآن دو کافر بداختر است، امشب
الا ای جان و جانانم! تو و جان یتیمانم
که بر طفلان بی‌مادر، دلم در آذر است، امشب
به یک‌سو مجتبی در اشک و در یک‌سو حسین‌ او
نوای زینبینش، بانگ مادر مادر است، امشب
ز داغ بانوی محشر، تو ای "خادم" مگو دیگر
که در جنت پریشان زین عزا، پیغمبر است امشب
محمود عرفانی
ای آفتاب روشنم ای همسرم مرو
این‌گونه از مقابل چشم ترم مرو
با تو تمام زندگی‌ام بوی سیب داشت
ای میوه بهشتی پیغمبرم مرو
جان مرا بگیر خداحافظی مکن
از روبروی دیده ناباورم مرو
تا قول ماندن از تو نگیرم نمی‌روم
ای سایه بلند سرم، از سرم مرو
لطف شب عروسی دختر به مادر است
پس لااقل به خاطر این دخترم مرو
علی‌اکبر لطیفیان





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

برندگان جوایز انجمن نویسندگان آمریکا شناخته شدند

«نگهبان زمین» به شبکه پنج آمد

70 هزار نفر در سودای ستاره شدن/ «ستاره‌ساز» نوروز 98 می‌آید

خانه«بزرگ‌آقا»ی سریال شهرزاددر قبال زمینی برای بیمارستان واگذارشد

الناز شاکردوست کنار رفقای روزهای سخت/عکس

علی ضیاء: از 25 اسفند تا تحویل سال روی آنتن هستیم/دیده نشده‌ها را در شبکه یک دیدنی می‌کنیم

کار بدون مجوز در یک سریال؟/ پارسایی: در نسخه ارائه شده به ما آهنگ «یاس» نبود

«پایتخت» عید امسال در شکلی جدید به تلویزیون برمی‌گردد

نگارش «مهلا» به نیمه رسید

2 بازیگر زن پیشکسوت و دخترانشان در یک قاب/عکس

با عجیب‌ترین و بدترین اجراکنندگان اسکار آشنا شوید/ از دانل داک تا مرد رکوددار

آیا گران قیمت‌ترین نقاشی جهان تقلبی است ؟

برنده خرس طلا کیست؟

کاریکاتور آمریکن گات تلنت و ایکس فکتور موفق می‌شود!

برنامه حرفه‌ای علیخانی، زیر سایه داور نچسب!‏

دبیر جشنواره موسیقی فجر در گفت‌وگو با «شهروند» به سوء‌تفاهم‌ها پاسخ داد

نظر کمال تبریزی درباره سکوت برخی سلبریتی‌ها پس از حادثه تروریستی زاهدان

جشنواره جایی است که می‌شود در آن صداهای آزاد را شنید/ رضا میرکریمی به تماشای "اپرای عشق" غریب‌پور نشست

روزگار موسیقی‌دانان ایرانی در دو دهه‌ اول انقلاب / نگاهی به مستند "قطار مسیر 60"

نویسنده‌ای که گروگان گرفته می‌شود / تئاتر در شهر قزوین مشکلات زیادی دارد / روایت سعید شیخی از نمایش "تاریخ مردم کوچه و بازار قرن 18 فرانسه" و حضور در جشنواره تئاتر فجر

اجرایی مبهم و تحلیل نشدنی / نگاهی به نمایش "بازگشت به خانه" به کارگردانی محمد شاکری

گروه موسیقی هاوین برای اولین بار به صحنه می‌رود

آثار چند نمایشنامه‌نویس ایرانی به فرانسه ترجمه و خوانش می‌شود / گزارش برگزاری نشست پروژه "فضاسازی" با حضور نمایشنامه‌نویسان فرانسوی

گسترش روابط فرهنگی پژوهشی ایران با قطر

میهمانی خودمانی با نجف دریابندی

حضور غلامعلی حداد عادل در سی و هفتمین جشنواره تئاتر فجر / وزیر ارشاد به تماشای "باغ خونی" نشست

اجرایی پر از ابهام / نگاهی به نمایش "دختر سطلی" به قلم تریفه کریمیان و کارگردانی فاتح بادپروا

رونمایی از پوستر "شعر تن‌پوش" در هشتمین جشنواره مد و لباس فجر

حضور انتشارات حافظ با 100 عنوان کتاب در هشتمین جشنواره بین‌المللی مد و لباس فجر

سهم استان‌های ایران از هشتمین روزِ جشنواره‌ تئاتر سی و هفتم

یک نقالی مدرن / نگاهی به نمایش "آرش" به نویسنده و کارگردانی گلچهر دامغانی

انتشار فراخوان مسابقه طراحی لباس با موضوع شعر در قالب تن‌پوش / ارسال آثار برگزیده از طریق دفاتر مستقر شیم در اروپا به بازار فروش بین‌الملل

فعالیت بیش از 20 استان همزمان با برگزاری جشنواره مد و لباس فجر در پایتخت

موسیقی آذری برج آزادی را تسخیر کرد

شبی که هنرستانی‌ها و دانشگاهی‌ها نواختند

پتر اشتاین یا وسعت دید تئاتری / جُستاری پیرامون حضور کارگردان‌های به نام در جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر

نامزدهای برگزیده بخش عکس معرفی شدند

منتظری، توکلی و جعفری در اولین نشست تاریخ شفاهی تئاتر ایران

گزارش‌های روایی جداگانه / نگاهی به نمایش "استرالیا" به کارگردانی کامران جباری

محبوس شدن در موقعیت‌های بازی‌گونه دوره مدرنیزم / نگاهی به اثر "نمایش" نوشته ساموئل بکت به کارگردانی مسعود حق‌پناه

پیام وزیر ارشاد به نهمین همایش سراسری هنرمندان کیش

تاکید بر نوآوری در برنامه‌ها / کاهش تعداد نیروهای اجرایی نمایشگاه

نگاهی به خدمات استاد شهرام ناظری به ادبیات فارسی به بهانه زادروزش

علی ضیا روز تحویل سال در شبکه یک

آقای علیخانی! همان «ماه عسل» را بساز!

ماجرای شیر سماور که چکه می‌کرد/ کارگردانی که حواسش به خمیازه هنروران هم بود!

منصور خانلو درگذشت

برنامه آخرین روز جشنواره موسیقی فجر / از ارکستر آیسو و بربطیان تا محسن ابراهیم‌زاده

از سخن زرتشت تا "لا لا لند" با گروه آوازی تهران

بررسی سیر تحولات جشنواره مد و لباس فجر از وحدت در عین کثرت تا چالش سیاست‌های تاریخی و جغرافیایی