آریا بانو

آخرين مطالب

ده‌نمکی: احساس بی‌پناهی در سینمای معاصر/ "زندانی‌ها" پرداختی‌طنزگونه به مفهوم انتظار فرهنگي

ده‌نمکی: احساس بی‌پناهی در سینمای معاصر/ "زندانی‌ها" پرداختی‌طنزگونه به مفهوم انتظار

  بزرگنمايي:

آریا بانو -
مسعود ده‌نمکی، کارگردان سینما می‌گوید وقتی فیلمسازی به مفاهیم اخلاقی می‌پردازد مورد هجمه یک جریان قرار می‌گیرد و احساس بی‌پناهی می‌کند اما وقتی هدف بیان اعتقادات باشد با این هجمه‌ها مقابله می‌کند، وی این بار زندانیها را با موضوع انتظار اکران می‌کند.
به گزارش تسنیم، مسعود ده‌نمکی کارگردان سینما به تازگی فیلم «زندانیها» را برای اکران آماده کرده است که قرار است برای نوروز روی پرده سینما برود. او فیلمهایش را به تناسب موضوعات روز می‌سازد و این روند از اخراجی‌های 1 آغاز شد و حالا به زندانیها رسیده‌است. موضوعات طنز را دستمایه القای مفاهیم قرار می‌دهد تا بتواند با طیف گسترده‌تری از مخاطبان ارتباط برقرار کند. در رابطه با اکران «زندانیها» و مختصات محتوایی این فیلم با او به گفت‌وگو نشستیم که می‌خوانید.
- از ترکیب فیلمهای پیشنهادی برای اکران نوروز 98 مشخص است فضای رقابتی خاصی بین فیلمهای کمدی برقرار می‌شود؛ آیا سینمای ما با مناسبات و زیرساختی که دارد می‌تواند بستر مناسبی برای رقابت فیلمها در اکران نوروزی داشته باشد.

مضمون فیلم من رقابت‌پذیر نیست و به همان دلیل هم وارد جشنواره فیلم فجر نشدم. تلاش کردم از منظر رقابتی به محتوای فیلم نگاه نشود. به هر حال هر فیلمی هم مخاطب خودش را دارد و من هم تجربه رقابت را پیش از این داشته‌ام و دیگر با خودم هم رقابتی ندارم.
محتوای فیلم به گونه‌ای است که علاقه‌مندم تمام اقشار جامعه آن را ببینند و بدون پیش‌زمینه ذهنی واردش شوند. اما امیدوارم نوروز برای همه فیلمها خوب باشد. چه فیلمهای جدی و چه فیلمهای کمدی که این موضوع با توزیع متناسب فیلمها بین سینماها و تبلیغات خوب محقق می‌شود.
با توجه به اینکه نیمه اردیبهشت ماه مبارک رمضان آغاز می‌شود، برای من مهم بود که فیلم در ایام نیمه شعبان روی پرده باشد چون با محتوای آن ارتبطات معنایی دارد.
-درباره محتوای فیلم کمی بیشتر توضیح دهید دلایل ارتباط معنایی آن با نمیه شعبان را بیان کنید.
در خلاصه داستان که پیش از این در اخبار آمده ذکر شده: «این فیلم داستان دانشجوی جوانی است که قصد دارد برای پایان‌نامه‌اش روی تعدادی زندانی‌ تحقیق کند.» در کل فیلم تمی از طنز دارد که با مفاهیم اخلاقی و در این فیلم به ویژه با مفهوم انتظار مواجه هستیم.

-فضای سینمایی امروز به سمت رقابت برای فروش و کسب اکران و گیشه پیش می‌رود و توجه به مضمون و محتوا انگار رنگ می‌بازد. البته هنوز هستند فیلمسازانی که احساس تعهد اخلاقی نسبت به جامعه و تفکرشان دارند و برای همین تعهد فیلم می‌سازند.آیا شما فکر می‌کنید در این دسته از فیلمسازان طبقه‌بندی می‌شوید که هر بار یک موضوع تازه برایتان تعهد ایجاد می‌کند.
همه کسانی که مجموعه فیلمهای ما را دیده‌اند اگر به موضوعاتش توجه داشته باشند با یک روند مواجه می‌شوند. اخراجی‌های 1 جبهه و جنگ و شهادت را به تصویر می‌کشد، اخراجی‌های 2 زندگی آزادگان را هدف خود قرار داده و اخراجی‌های 3 به مفاهیم سیاسی، نقد دموکراسی و مسائل سیاسی کشور می‌پردازد. رسوایی هم به مسائل اخلاقی می‌پردازد یا معراجی‌ها که موضوع شهدای غواص را در پیش گرفته است.
پرداخت نقد‌گونه به مفهوم انتظار کار دشواری است
در هر فیلمم سعی کردم یکی از دغدغه‌ها و مطالباتم را پیگیری کنم، جامعه را از زاویه دید خودم مورد آسیب‌شناسی قرار دهم همانطور که دیدید در رسوایی2 نقد صریح و شفافی به وضعیت جامعه داشتیم. با توجه به اینکه کمتر در سینما به مفهوم انتظار پرداخته شده آن هم با نگاه طنز، سعی کردیم به این موضوع بپردازیم و البته پرداخت طنزگونه به این مفهوم کمی سخت بود. امیدوارم مخاطبانی که به سینمای طنز علاقه‌مند هستند بتوانند با این مفهوم هم ارتباط برقرار کنند.

مدعیان اخلاق در سینما در برابر حریم‌شکنی‌ها سکوت می‌کنند
-این کنجکاوی وجود دارد که چگونه می‌توان با مفهوم انتظار با رویکرد طنز مواجه شد.
دقیقا باید مراقب بود تا نقض غرض نشود. همه کسانی که زمانی مدعی اخلاقیات در سینما بودند در برابر تمام حریم‌شکنی‌ها سکوت می‌کنند. اما امکان این حریم‌شکنی‌ها برای ما وجود ندارد ما هنوز خودمان را برخی چیزها متعهد می دانیم و نمی‌خواهیم از هر شوخی و کاری استفاده کنیم. اما علی ‌رغم این تعهدات فروش لازم را هم داشته ایم. البته این شرایط نوعی رقابت نامتقارن را فراهم می‌سازد. ما با حداقل شوخی‌ها وارد حوزه می‌شویم.
همه کسانی که زمانی مدعی اخلاقیات در سینما بودند در برابر تمام حریم‌شکنی‌ها سکوت می‌کنند. اما امکان این حریم‌شکنی‌ها برای ما وجود ندارد ما هنوز خودمان را برخی چیزها متعهد می دانیم
-مدتی است سینمای سخیف با سینما کمدی مترادف شده و تعابیری که برای آنها به کار می‌رود اشتباه است. یکی از راه‌های برون رفت از این وضعیت و معرفی فیلم طنز درست، ارائه کمدی مناسب در سینماست.
ببینید در ادبیات کهن ما طنز وجود داشته است که نمونه آنها را در مثنوی یا اشعار دیگران می‌بینید. این روش برای همراه کردن و اقناع مخاطب به کار گرفته می‌شود تا مفاهیم عرفانی و اخلاقی ارائه شود. چطور می‌شود که طنز در ادبیات فاخر می‌تواند وجود داشته باشد اما در سینما نه در ضمن کار طنز سختتر از کار جدی هم هست و نباید با سینمای سخیف یکسان شمرده شود.
-دقیقا مشکل همینجاست که سینمای سخیف را با سینمای کمدی یکسان برشمردیم. البته در کنار این بحث قهرمان در سینما را هم مدتی است پیش کشیده‌ایم. که شما همواره در آثارتان از آن استفاده کرده‌اید.
بله دقیقا. مجید سوزوکی تبدیل به یک قهرمان ماندگار در سینما شد. قهرمان هم کسی است که در حافظه تاریخی مردم ماندگار شود. الان در سینما چند قهرمان مانند مجید سوزوکی یا حاج قاسم داریم؟
-البته باورپذیر بودن قهرمان هم اهمیت زیادی دارد. مجید سوزوکی با تمام کمدی که داشت باورپذیر بود. چون در بستر خود جنگ می‌شد این تیپ‌سازیها را باور کرد. ولی به نظر شما در رسوایی قهرمانها باورپذیر بودند؟
شما در رسوایی همدلی مخاطب با حاج یوسف را میبینید. در حالی که اگر این فیلم با نگاه مذهبی ساخته نشده بود، سمپاتی مخاطب به سمت بدمن فیلم جلب می‌شد. قهرمان در این فیلم از آبروی خود می‌گذرد برای نجات دیگران در نظرسنجی‌های گوناگون هم میبینید روحانی فیلم جزء برترین روحانیون سینمای ایران است البته در هر جایی که جرأت کردند نظرسنجی بگذارند.
-از زمانی که اخراجی‌های 1 را ساختید به مرور کار کردن در سینما برایتان سختتر شد. این موضوع درست است؟
من هم قرار نیست خودم را تکرار کنم. گاهی قهرمان خود یک فیلم است. حرفهایی که ما در اخراجی‌های 3 با موضوع شکل مناظرات و دموکراسی و مناسبات سیاسی زدیم دستمایه ساخت چندین فیلم دیگر می‌شود و هیچکدام به آن حجم از مخاطب نمی‌رسند. چندین سریال هم از روی رسوایی ساخته شد اما آن بازخورد اجتماعی لازم را نداشت.
احساس بی‌پناهی در سینمای معاصر
-آیا سختی کار کردن را به این موضوع ارتباط می‌دهید که نمی‌خواستید به تکرار برسید یا موضوع به فضای سینما بازمی‌گردد.
وقتی مضامینی چون مضامین فیلمهایی که ساختم می‌سازید در سینما احساس بی‌پناهی به شما دست می‌دهد. به عنوان مثال وقتی فیلم رسوایی 2 ساخته شد کمتر فیلمی جلوه‌های ویژه مشابه آن را داشت چرا که تخریب یک شهر به طور کامل در این فیلم اتفاق افتاد و گروهی که آن جلوه‌های ویژه را کار کرده بودند الان برای سینمای هند فعالیت می‌کنند اما اینجا در جشنواره خودمان به آنها بی‌توجهی می‌شود و جایزه‌ای دریافت نمی‌کنند. جالب این است که بعد از این فیلم همه کارگردانان از آن تیم استفاده می‌کنند.
درست است که برای جوانان اینگونه بی‌مهری‌ها ایجاد دلزدگی می‌کند اما برای من تأثیر اجتماعی فیلم اهمیت دارد که در حافظه تاریخی مردم ماندگار شود. الان از اخراجی‌ها 15 سال گذشته‌است اما هنوز هم فیلم جزء منتخبان مردم است.
-چطور با این همه مشکلات و بی‌پناهی در فضای سینمای فعلی کار می‌کنید.
برای من مهم حرفی است که می‌خواهم بزنم. حالا مواقعی هم هست که بعضی فیلمها در زمانی با مقاومت فراوانی برای دیده نشدن مواجه می‌شود اما به مرور به مخاطبان عرضه خواهد شد. مانند رسوایی2 که نگذاشتند حتی یک بیلبورد شهری داشته باشد چون برخی مسئولان فیلم را به خودشان گرفته بودند و البته واقعا هم همین بود و مردم نقد خودشان را در فیلم می‌دیدند. شهری که به سمت ویرانی می‌رود و در آستانه عذاب الهی قرار گرفته است. اما همان فیلم هم با حداقل تعداد سالنها فروش بدی نداشت.






نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

علی فرح زاد: نمایشگاه "سفر" فلسفه تصویری است که ابداع کردم / فیگورهای من ماهیتی بین جسم و روح دارند و همواره در حال تغییر هستند

نگاهی به لایه‌های درون انسان / روایت آذین رستمی از نمایشگاه "لایه‌های پنهان" در گالری ویستا

همراه با تلویزیون در نیمه شعبان / از "پایتخت 2" و "آپارتمان شماره 13" تا "تاکسی 5" و "لونه زنبور "

تریلوژی اپیزودیک با تم جاه‌طلبی/ روایت حمید خرم از نمایش "دد"

حمید متبسم با "خواب‌های رنگی من" بازمی‌گردد

پرده از رخسار آن سرو خرامان می رود / جدا ز خلق به محراب جمکران بی تو /اشعاری از بنیان‌گذار انقلاب تا رهبر معظم انقلاب در وصف "لیله المبارکه" و ولادت امام زمان(عج)

طراحان "وقتی کبوترها ناپدید شدند" معرفی شدند

احمدی: چالش‌های ستاره‌ساز جذاب‌تر می‌شود/ خداداد اصلاً نمی‎دانست عنایتی مقابلش ایستاده است

رونمایی از پوستر فیلم «لابیرنت» با بازی شهاب حسینی

چهره‌هایی که پس از مرگ معروف شدند

پخش فیلم‌های طنز از شبکه نمایش به مناسبت نیمه شعبان

ادامه «حالا خورشید» پس از ماه رمضان

سه اپیزود از سیل در خوزستان در یک فیلم مستند

نمایش هنر انتزاعی الیوت لوید در گالری دیوید ریچارد / عکس

معرفی فیلم‌های بخش بین‌الملل جشنواره وارش

هوتن شکیبا دانشجوی فوق لیسانس شد/ رونمایی از گریم جدید

ضرورت توجه بیشتر صدا‌و‌سیما به حفظ موسیقی اصیل ایرانی

چهارمین دوره آرت اکسپوی تبریز برگزار می‌شود

کتابی از داگلاس آدامز با ترجمه آرش سرکوهی منتشر شد

دیوار معاون هنری از مراکز فرهنگی هنری استان خراسان جنوبی

برگزاری کارگاه عصیان خانگی / تمرکز بر روش‌های تحقیق در امر معماری

الهام غفوری: قسمت ویژه پایتخت به عید فطر هم نمی‌رسد/ خواب‌زده‌ها در دستورکار

زمان اکران «زهرمار» جواد رضویان مشخص شد

آثار هنرمندان معاصر ایران در لندن چکش می‌خورد / تابلو سهراب سپهری گران‌قیمت‌ترین اثر حراج هنر مدرن و معاصر خاورمیانه بونامز

آغاز به کار جشنواره‌های استانی مد و لباس در ایران / چهارمین جشنواره منطقه‌ای خلیج‌فارس و نخستین جشنواره طراحی پارچه یزد

سرگردان در دالان‌ خاطرات، گذشته و دلتنگی / نگاهی به آلبوم "شهر دیوونه" احسان خواجه‌امیری

علت آتش سوزی در کلیسای کهن پاریس معلوم شد

ابراهیم ابراهیمیان:"پیلوت" یک گروتسک تلخ همراه با قصه‌ای ساده است / هدف از حضور در بازار جشنواره جهانی فیلم فجر آغازی برای اکران بین‌المللی است

کدام سریال در ماه رمضان موفق خواهد شد؟!

تست بازیگری در برابر مخاطب در تماشاخانه ملک / روایت افشین واعظی از نمایش "اکتورز استودیو"

مروری بر تاریخ گرافیک و نقاشی مدرن ایران در نمایشگاه "ستایش روز"

جمع‌آوری بیش از 25 میلیارد ریال کمک مردمی در اکران فیلم "غلامرضا تختی" به نفع سیل‌زدگان

برنامه اکران فیلم‌های کلاسیک مرمت شده در سی و هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر

برنامه نشست‌های دومین روز جشنواره اعلام شد / کارگاه فیلمبردارِ "کپی برابر اصل"

یک گزارشگر دیگر در آستانه حذف از شبکه سه!

رونمایی از پوستر بین‌المللی فیلم سینمایی «سرخ پوست» با بازی نوید محمدزاده

فصل جدید «شکرخند» از نیمه شعبان می‌آید

محسن تنابنده، فیلمنامه ناتمام خشایار الوند را کامل می‌کند

مجوز نمایش دو فیلم قصر شیرین و وکیل مدافع صادر شد

فیلم‌های کن 2019 اعلام شد/ رقابت 18 فیلم برای نخل طلا

100 چهره تاثیرگذار 2019 مجله تایم معرفی شدند/ هنرمندان فهرست

اکران 2.5 میلیارد تومانی «غلامرضا تختی» ویژه سیل‌زدگان

اولین نمایش فیلمی با بازی مهناز افشار در جشنواره‌ی جهانی فجر

گزارش تصویری گاردین از آثار دیدیه روف

رقابت ترنس مالیک، پدرو آلمودوار و برادران داردن برای نخل طلای جشنواره کن

تجربه مادری قبل از مادر شدن

بنایی در راستای افزایش تخیل و یادگیری/ روایت معماری برای کودکان

علیرضا خمسه، شقایق دهقان و بابک حمیدیان در تلویزیون

جنگ‌های ستاره‌ای تمام می شود؟

جای خالی رنگ سال آن‌سوی ویترین‌های شهر / به چه دلایلی مرجانی بپوشیم؟