آریا بانو

آخرين مطالب

ده‌نمکی: احساس بی‌پناهی در سینمای معاصر/ "زندانی‌ها" پرداختی‌طنزگونه به مفهوم انتظار فرهنگی هنری

ده‌نمکی: احساس بی‌پناهی در سینمای معاصر/ "زندانی‌ها" پرداختی‌طنزگونه به مفهوم انتظار

  بزرگنمايي:

آریا بانو -
مسعود ده‌نمکی، کارگردان سینما می‌گوید وقتی فیلمسازی به مفاهیم اخلاقی می‌پردازد مورد هجمه یک جریان قرار می‌گیرد و احساس بی‌پناهی می‌کند اما وقتی هدف بیان اعتقادات باشد با این هجمه‌ها مقابله می‌کند، وی این بار زندانیها را با موضوع انتظار اکران می‌کند.
به گزارش تسنیم، مسعود ده‌نمکی کارگردان سینما به تازگی فیلم «زندانیها» را برای اکران آماده کرده است که قرار است برای نوروز روی پرده سینما برود. او فیلمهایش را به تناسب موضوعات روز می‌سازد و این روند از اخراجی‌های 1 آغاز شد و حالا به زندانیها رسیده‌است. موضوعات طنز را دستمایه القای مفاهیم قرار می‌دهد تا بتواند با طیف گسترده‌تری از مخاطبان ارتباط برقرار کند. در رابطه با اکران «زندانیها» و مختصات محتوایی این فیلم با او به گفت‌وگو نشستیم که می‌خوانید.
- از ترکیب فیلمهای پیشنهادی برای اکران نوروز 98 مشخص است فضای رقابتی خاصی بین فیلمهای کمدی برقرار می‌شود؛ آیا سینمای ما با مناسبات و زیرساختی که دارد می‌تواند بستر مناسبی برای رقابت فیلمها در اکران نوروزی داشته باشد.

مضمون فیلم من رقابت‌پذیر نیست و به همان دلیل هم وارد جشنواره فیلم فجر نشدم. تلاش کردم از منظر رقابتی به محتوای فیلم نگاه نشود. به هر حال هر فیلمی هم مخاطب خودش را دارد و من هم تجربه رقابت را پیش از این داشته‌ام و دیگر با خودم هم رقابتی ندارم.
محتوای فیلم به گونه‌ای است که علاقه‌مندم تمام اقشار جامعه آن را ببینند و بدون پیش‌زمینه ذهنی واردش شوند. اما امیدوارم نوروز برای همه فیلمها خوب باشد. چه فیلمهای جدی و چه فیلمهای کمدی که این موضوع با توزیع متناسب فیلمها بین سینماها و تبلیغات خوب محقق می‌شود.
با توجه به اینکه نیمه اردیبهشت ماه مبارک رمضان آغاز می‌شود، برای من مهم بود که فیلم در ایام نیمه شعبان روی پرده باشد چون با محتوای آن ارتبطات معنایی دارد.
-درباره محتوای فیلم کمی بیشتر توضیح دهید دلایل ارتباط معنایی آن با نمیه شعبان را بیان کنید.
در خلاصه داستان که پیش از این در اخبار آمده ذکر شده: «این فیلم داستان دانشجوی جوانی است که قصد دارد برای پایان‌نامه‌اش روی تعدادی زندانی‌ تحقیق کند.» در کل فیلم تمی از طنز دارد که با مفاهیم اخلاقی و در این فیلم به ویژه با مفهوم انتظار مواجه هستیم.

-فضای سینمایی امروز به سمت رقابت برای فروش و کسب اکران و گیشه پیش می‌رود و توجه به مضمون و محتوا انگار رنگ می‌بازد. البته هنوز هستند فیلمسازانی که احساس تعهد اخلاقی نسبت به جامعه و تفکرشان دارند و برای همین تعهد فیلم می‌سازند.آیا شما فکر می‌کنید در این دسته از فیلمسازان طبقه‌بندی می‌شوید که هر بار یک موضوع تازه برایتان تعهد ایجاد می‌کند.
همه کسانی که مجموعه فیلمهای ما را دیده‌اند اگر به موضوعاتش توجه داشته باشند با یک روند مواجه می‌شوند. اخراجی‌های 1 جبهه و جنگ و شهادت را به تصویر می‌کشد، اخراجی‌های 2 زندگی آزادگان را هدف خود قرار داده و اخراجی‌های 3 به مفاهیم سیاسی، نقد دموکراسی و مسائل سیاسی کشور می‌پردازد. رسوایی هم به مسائل اخلاقی می‌پردازد یا معراجی‌ها که موضوع شهدای غواص را در پیش گرفته است.
پرداخت نقد‌گونه به مفهوم انتظار کار دشواری است
در هر فیلمم سعی کردم یکی از دغدغه‌ها و مطالباتم را پیگیری کنم، جامعه را از زاویه دید خودم مورد آسیب‌شناسی قرار دهم همانطور که دیدید در رسوایی2 نقد صریح و شفافی به وضعیت جامعه داشتیم. با توجه به اینکه کمتر در سینما به مفهوم انتظار پرداخته شده آن هم با نگاه طنز، سعی کردیم به این موضوع بپردازیم و البته پرداخت طنزگونه به این مفهوم کمی سخت بود. امیدوارم مخاطبانی که به سینمای طنز علاقه‌مند هستند بتوانند با این مفهوم هم ارتباط برقرار کنند.

مدعیان اخلاق در سینما در برابر حریم‌شکنی‌ها سکوت می‌کنند
-این کنجکاوی وجود دارد که چگونه می‌توان با مفهوم انتظار با رویکرد طنز مواجه شد.
دقیقا باید مراقب بود تا نقض غرض نشود. همه کسانی که زمانی مدعی اخلاقیات در سینما بودند در برابر تمام حریم‌شکنی‌ها سکوت می‌کنند. اما امکان این حریم‌شکنی‌ها برای ما وجود ندارد ما هنوز خودمان را برخی چیزها متعهد می دانیم و نمی‌خواهیم از هر شوخی و کاری استفاده کنیم. اما علی ‌رغم این تعهدات فروش لازم را هم داشته ایم. البته این شرایط نوعی رقابت نامتقارن را فراهم می‌سازد. ما با حداقل شوخی‌ها وارد حوزه می‌شویم.
همه کسانی که زمانی مدعی اخلاقیات در سینما بودند در برابر تمام حریم‌شکنی‌ها سکوت می‌کنند. اما امکان این حریم‌شکنی‌ها برای ما وجود ندارد ما هنوز خودمان را برخی چیزها متعهد می دانیم
-مدتی است سینمای سخیف با سینما کمدی مترادف شده و تعابیری که برای آنها به کار می‌رود اشتباه است. یکی از راه‌های برون رفت از این وضعیت و معرفی فیلم طنز درست، ارائه کمدی مناسب در سینماست.
ببینید در ادبیات کهن ما طنز وجود داشته است که نمونه آنها را در مثنوی یا اشعار دیگران می‌بینید. این روش برای همراه کردن و اقناع مخاطب به کار گرفته می‌شود تا مفاهیم عرفانی و اخلاقی ارائه شود. چطور می‌شود که طنز در ادبیات فاخر می‌تواند وجود داشته باشد اما در سینما نه در ضمن کار طنز سختتر از کار جدی هم هست و نباید با سینمای سخیف یکسان شمرده شود.
-دقیقا مشکل همینجاست که سینمای سخیف را با سینمای کمدی یکسان برشمردیم. البته در کنار این بحث قهرمان در سینما را هم مدتی است پیش کشیده‌ایم. که شما همواره در آثارتان از آن استفاده کرده‌اید.
بله دقیقا. مجید سوزوکی تبدیل به یک قهرمان ماندگار در سینما شد. قهرمان هم کسی است که در حافظه تاریخی مردم ماندگار شود. الان در سینما چند قهرمان مانند مجید سوزوکی یا حاج قاسم داریم؟
-البته باورپذیر بودن قهرمان هم اهمیت زیادی دارد. مجید سوزوکی با تمام کمدی که داشت باورپذیر بود. چون در بستر خود جنگ می‌شد این تیپ‌سازیها را باور کرد. ولی به نظر شما در رسوایی قهرمانها باورپذیر بودند؟
شما در رسوایی همدلی مخاطب با حاج یوسف را میبینید. در حالی که اگر این فیلم با نگاه مذهبی ساخته نشده بود، سمپاتی مخاطب به سمت بدمن فیلم جلب می‌شد. قهرمان در این فیلم از آبروی خود می‌گذرد برای نجات دیگران در نظرسنجی‌های گوناگون هم میبینید روحانی فیلم جزء برترین روحانیون سینمای ایران است البته در هر جایی که جرأت کردند نظرسنجی بگذارند.
-از زمانی که اخراجی‌های 1 را ساختید به مرور کار کردن در سینما برایتان سختتر شد. این موضوع درست است؟
من هم قرار نیست خودم را تکرار کنم. گاهی قهرمان خود یک فیلم است. حرفهایی که ما در اخراجی‌های 3 با موضوع شکل مناظرات و دموکراسی و مناسبات سیاسی زدیم دستمایه ساخت چندین فیلم دیگر می‌شود و هیچکدام به آن حجم از مخاطب نمی‌رسند. چندین سریال هم از روی رسوایی ساخته شد اما آن بازخورد اجتماعی لازم را نداشت.
احساس بی‌پناهی در سینمای معاصر
-آیا سختی کار کردن را به این موضوع ارتباط می‌دهید که نمی‌خواستید به تکرار برسید یا موضوع به فضای سینما بازمی‌گردد.
وقتی مضامینی چون مضامین فیلمهایی که ساختم می‌سازید در سینما احساس بی‌پناهی به شما دست می‌دهد. به عنوان مثال وقتی فیلم رسوایی 2 ساخته شد کمتر فیلمی جلوه‌های ویژه مشابه آن را داشت چرا که تخریب یک شهر به طور کامل در این فیلم اتفاق افتاد و گروهی که آن جلوه‌های ویژه را کار کرده بودند الان برای سینمای هند فعالیت می‌کنند اما اینجا در جشنواره خودمان به آنها بی‌توجهی می‌شود و جایزه‌ای دریافت نمی‌کنند. جالب این است که بعد از این فیلم همه کارگردانان از آن تیم استفاده می‌کنند.
درست است که برای جوانان اینگونه بی‌مهری‌ها ایجاد دلزدگی می‌کند اما برای من تأثیر اجتماعی فیلم اهمیت دارد که در حافظه تاریخی مردم ماندگار شود. الان از اخراجی‌ها 15 سال گذشته‌است اما هنوز هم فیلم جزء منتخبان مردم است.
-چطور با این همه مشکلات و بی‌پناهی در فضای سینمای فعلی کار می‌کنید.
برای من مهم حرفی است که می‌خواهم بزنم. حالا مواقعی هم هست که بعضی فیلمها در زمانی با مقاومت فراوانی برای دیده نشدن مواجه می‌شود اما به مرور به مخاطبان عرضه خواهد شد. مانند رسوایی2 که نگذاشتند حتی یک بیلبورد شهری داشته باشد چون برخی مسئولان فیلم را به خودشان گرفته بودند و البته واقعا هم همین بود و مردم نقد خودشان را در فیلم می‌دیدند. شهری که به سمت ویرانی می‌رود و در آستانه عذاب الهی قرار گرفته است. اما همان فیلم هم با حداقل تعداد سالنها فروش بدی نداشت.






نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

عکس مهتاب کرامتی روی پوستر یک نمایشگاه متفاوت

گریه الناز شاکردوست پشت صحنه فیلم «شبی که ماه کامل شد»/ عکس

عکس | وقتی بهنوش بختیاری خودش را با سمندون مقایسه می‌کند

سلفی منوچر هادی با حامد بهداد و مهراوه شریفی‌نیا پشت صحنه سریال «دل»

«ناگهان درخت» با بازی مهناز افشار و پیمان معادی مجوز نمایش گرفت

برگزاری مسابقه اسکیس ایده‌ای جایگزین برای پل طبیعت / جایگزین پل طبیعت را پیشنهاد دهید

در این تراس کمدی بولوار اجرا می‌شود / نگاهی به نمایش "تراس" نوشته ژان کلود کریر و کارگردانی مسعود کرامتی

«ال مثل الویس» وارد مراحل فنی شد

طناز طباطبایی با این گریم و لباس در «جنایات و مکافات» بازی می‌کند/ عکس

فراخوان استعدادیابی آقای شاعر و درخواست شعبانخانی/ چه خبر از اینستاگرام هنرمندان؟

نمایش "کمیته نان" به کولبرها تقدیم شد

لزوم همراهی فعالان عرصه مد و لباس با جریان اعطای نشان ملی مرغوبیت صنایع‌دستی

پخش «عقاب‌ها» و «چ» در آخر هفته تلویزیون

محمدرضا گلزار بعد از چند شکست پیاپی سینمایی چه می‌کند؟

شراره رخام: رحمتی کار درستی کرد از استقلال جدا شد

آغاز اجرای 12 نمایش در تماشاخانه‌های پایتخت / 55 پیشنهاد تئاتری برای آخرین هفته بهاری

آرش آذرپناه با "یاسمن‌های زنانه" به بازار کتاب آمد

بلا حدید:‌ به ریشه‌های عربی خود می‌بالم

آخر هفته با تلویزیون / از "عقاب‌ها" و "چ" تا "جومانجی" و "تنگه ابوقریب"

26 افتتاحیه و 50 فرصت گالری گردی در آخرین روز فصل بهار

اعضای جدید شورای پروانه نمایش مشخص شدند

پایان فیلمبرداری «گواهی امضا» با بازی امیر آقایی و نسیم ادبی

«نیوجرسی» را با سیامک انصاری می‌سازیم/تو را به حضرت عباس دیگر به من نقش جوان ندهید

فیلمبرداری "گواهی امضاء" به پایان رسید

"فیلم خانه" در شبکه چهار

"قتل‌های نیمه‌کاره" به صحنه می‌رود /"زیرگنبد کبود" پذیرای هنرمندان می‌شود / برگزاری نمایشنامه‌خوانی‌های "روایت حماسه" در سرو / "به کفشات نگاه کن" به لهستان می‌رود / انتشار پوستر نمایش "روباه" /"صدای خنده حضار" در دیوار چهارم / تمدید "بازرس هاند واقعی"

عملکرد بیمه درمان تکمیلی صندوق اعتباری هنر در سال 97

محمدرضا چراغعلی و غلامرضا صنعتگر مهمان "اتفاق ترانه" می‌شوند

حضور حسین علیزاده در کنسرت بانگ نو

بهرام رادان مجری حراج «خانه خوبان» شد

جواد رضویان و سیامک انصاری «نیوجرسی» را می‌سازند/ سریالی در 4 فصل

آزمون‌های جامع و ادواری فرهنگ و هنر در 31 استان برگزار می‌شود / ثبت نام 24 هزار متقاضی در آزمون‌های فرهنگ و هنر

دیدار با بهاالدین خرمشاهی در خانه گفتمان شهر / برگزاری کمپین "با مهر تا مهر" برای کودکان سیل‌زده

رابرت پتینسون برای بتمن رای آورد/ هیث لجر برترین جوکر تاریخ

عکس | تیپ تابستانی مهناز افشار در آلمان

واکنش ماه‌چهره خلیلی به غیبت فرهاد ظریف در تیم ملی والیبال/ عکس

فراخوان طراحی پوستر سی‌ و‌ ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران

جواد رضویان: "زهر مار" یک فیلم کاملاً جدی است

حراج آثار "خانه خوبان" با اجرای بهرام رادان در پردیس ملت

کارگردانان سینمای ایران زادروز کیارستمی را جشن می‌گیرند

متریال بسیار خاص یک نمایشگاه چهل‌تکه / روایت الهام عظیمی از نمایشگاه آثارش در گالری مژده

هفته فرهنگی "نوردیک"، جمعه 31 خرداد آغاز می‌شود

غرفه ایران در دوسالانه ونیز در فهرست برترین‌های مجله "اسپوآرته دیجیتال"

خط پایان دو رویداد دانشجویی/برگزاری اختتامیه "فیلم نهال" و "هنرهای دیجیتال" در دو روز پیاپی

معرفی هیئت انتخاب طرح و ایده نمایش‌های محیطی و میدانی جشنواره ملی تئاتر فتح خرمشهر

آغاز فعالیت غرفه ایران در نمایشگاه کتاب سئول

10 فیلم منتخب منتقدان هالیوود ریپورتر در سال 2019

روایت بازیگری که بازجو شد!/ «گاندو» مخاطب را درگیر می‌کند

این آخر هفته تمام ایران کتاب می خریم

ستاره‌های 50 ساله هالیوود از نیم قرن زندگی می‌گویند