آریا بانو

آخرين مطالب

یک درام اتاق پذیرایی‌وار / نگاهی به نمایشنامه "چندی پس از مرگ یک نویسنده" نوشته محسن سراجی فرهنگي

یک درام اتاق پذیرایی‌وار / نگاهی به نمایشنامه "چندی پس از مرگ یک نویسنده" نوشته محسن سراجی

  بزرگنمايي:

آریا بانو - همایون علی آبادی: نمایشنامه "چندی پس از مرگ یک نویسنده"، یک درام اتاق پذیرایی‌وار به سبک آثار یوجین اونیل است که در لابلای قلم فارسی زبان و ایرانی‌نویس سراجی، ساخت و بافتی محکم و قابل ذکر به خود گرفته است.


سرویس تئاتر هنرآنلاین: نویسنده این اثر، گلچین گلچین می‌رود تا جایگاهی ویژه در میام درام‌نویسان جوان ما که سویی به درام به معنای اخص کلمه و سویی دیگر به ادبیات نمایشی به معنای اعم کلمه دارند، مکانتی برای خویش کسب کند. اگر خوانندگان عزیز هنرآنلاین به خطه خطیر خاطرشان مانده باشد، محسن سراجی شاید در یکی از نخستین گامهایش که چندان کوتاه هم نیست و بالا و بلند است و شناسنامه‌ای با قدمت و خدمت نیز دارد، در این رسانه نیز رؤیت شده باشد. او با شوق و ذوق کار درام‌نویسی را جدی گرفته، البته وی در میان شقوق و شعب مختلف تئاتری، پیشینه‌ای بسیار دارد، اما برای یافتن جایگاهی ویژه در پهنه نمایشنامه‌نویسی، شاید همین متن "چندی پس از مرگ یک نویسنده"، یکی از معرفان اصلی این درام‌نویس باشد. نکته زیبایی که در میان کارهای سراجی به چشم می آید، صرفه جویی او برای مصرف کاغذ است. وی می‌گوید دوست‌دار محیط زیست است و در سراسر دنیا برای تولید کاغذ این کتاب درخت کمتری قطع شده است و در صفحه‌آرایی این کتاب سعی بر این بوده که کاغذ کمتری مصرف شود. اما برسیم به نمایشنامه.
متن یک کار جمع و جور سهل ممتنع است و پنج کاراکتر اصلی دارد به نام‌های پروانه، عباس، اعظم، فرزانه و اصلان. کار اصلی متن بر کاکل پروانه می‌چرخد که شخصیت اصلی درام است و اوج و حضیض‌ها را به همراه اعظم مادرش و فرزانه و عباس پی می‌ریزد. شاید نباید چهارچوب قصه‌گوی نمایشنامه را زیاد معطل ریختار و ساختار و فریفتار بکنیم. متنی که پس از مرگ یک نویسنده متفکر و اندیشمند به وجود می‌آید و پس از مرگش حرف و حدیث درباره این نویسنده بسیار است. خانواده وی حول محور ویژگی‌های تیپیکال این مرد سخنانی می‌گویند و دیالوگ‌هایی رد و بدل می‌شود که در نهایت نشان از سلطه کامل سراجی بر دیالوگ‌های ته شهری یا زبان آرگو یا تئاتر بولوار دارد.
اساسا سراجی باید دیالوگ‌نویسی را در حیطه و حوزه تئاتر بولوار جدی بگیرد و مثلا برای اثبات این مدعا به این دیالوگ دقت کنید: (ببین توو خطه، یعنی توو مسیرمه. روزی اقل کم بیست سری میرم و برمیگردم. چرا تا حالا اشتب نشده؟ چرا تا حالا غلط ندیده بودم؟ دستم توو کاره. نه این که خیال کنی من بدم میومد ازش نه، حالا اتفاقا خوشمم میومد. من میگم آدم خوبی بود. خاکی. سر به راه. بابا منِ رانندرو یه فرمی تحویل میگرفت که انگار مثلا واسه خودم کسیم. حالا نه اینکه نیستم یا نباشم، اما اون بالاخره نویسنده بود. نه خداییش آدم باکلاسی بود. گوش میکنی چی میگم؟) این نمونه را آوردیم تا بدانید اندازه‌های تسلط سراجی بر زبان ته شهر، بسیار موسّع و مؤکد است.
نمایشنامه "چندی پس از مرگ یک نویسنده"، یک درام اتاق پذیرایی‌وار به سبک آثار یوجین اونیل است که در لابلای قلم فارسی زبان و ایرانی‌نویس سراجی، ساخت و بافتی محکم و قابل ذکر به خود گرفته است. می‌دانیم که نمایشنامه‌هایی که به نام آثار اتاق پذیرایی شناخته شده‌اند، آثاری جمع و جور، سربسته و کوتاه و در نهایت محکم و بلیغ‌اند که با ستونی از سادگی و سرّ و صفا شکل گرفته‌اند. در هر حال این نمایشنامه کوتاه با همه صرفه‌جویی‌هایی که در کاغذش شده است، پس از خواندن متن، ذهن خواننده را با خود درگیر می‌کند و این‌که چرا ما ایرانی‌ها، این همه به قول قائلش: (جلو خاله و پشت سر چاله‌ایم؟)
هرکدام از کاراکترها وقتی از صحنه خارج می‌شوند، پشت آن دیگری بدگویی می‌کنند و هرکدام‌شان که به اتاق باز می‌گردند، قال دیگری چاق می‌کنند و سخنی به جز حرف درون‌شان می‌گویند و شاید همین عبارت متل و مثلی که من نوشته‌ام و از امثال و حکم دهخدا برگرفته‌ام، بهترین دلیل برای این نمایشنامه جمع و جور و در عین حال دلنشین باشد. در هر حال در این درام چهل و هشت صفحه‌ای که به قطع جیبی چاپ شده، به دنبال شاهکار نگردیم و در همان ژانر مختصر و موجز و منجّزش کاری موفق قلمداد کنیم و امیدوار باشیم محسن سراجی در آثار به ویژه هارولد پینتر و یوجین اونیل غور و غوس بیشتری کند و متون خود را به عقبه‌های محکمی مستحکم سازد و بداند که کار درام کار عباس و فرزانه و پروانه تنها نیست و نیاز به پشتوانه و عقبه‌هایی فراتر از این‌ها دارد که به فضل حق در آثار آتی سراجی، شاهد این تغییرات رو به تعالی و اعتلا باشیم.
فعلا سخن دیگری نیست جز اینکه حضور سراجی در جمعیت درام‌نویسان جوان ما مغتنم و به قاعده است و امیدواریم خوش درخشید ولی دولت مستعجل نباشد و کارهایش را به یمن همت کوشنده خویش، مزین به نکات دراماتیک بیشتری کند. تا آن زمان...





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

معرفی هیئت داوران بخش صحنه بیست و دومین جشنواره بین‌المللی تئاتر دانشگاهی

آثاری از هنرمندان کلاسیک در حراج ساتبیز لندن / عکس

قباد شیوا: گرافیک ما در عرصه بین‌المللی حرف‌هایی برای گفتن دارد / نشست خبری نمایشگاه و کتاب پوسترهای موسیقی ایران برگزار شد

لیلا حاتمی؛ افول یک ستاره و انتظار یک بازگشت رویایی

همکاری ناتالی پورتمن با کمپانی دیزنی

اظهارات داغ سیدجواد هاشمی درباره گلشیفته فراهانی، تتلو و رحمان 1400 در برنامه زنده

گفت‌و‌گو با فهیمه عابدینی کارگردان نمایش عروسکی «سیمین و فرزان»

توضیح روابط عمومی مسابقه «برنده باش» درباره یک استفتاء

طراح «رالی ایرانی2»: فرزاد حسنی جاسوس می‌فرستاد تا بفهمد چه خبر است!

کنسرت پازل بند برای کمک به سیل زدگان برگزار شد

سعید اسدی: تئاترشهر از عرضه آثار نمایشی به تولید خواهد رسید / سالن اصلی تئاترشهر برای بازسازی تا نیمه دوم سال تعطیل می‌شود

دیدار با اهل قلم در نشر چشمه/ حضور انجمن عکاسان انقلاب و دفاع مقدس در نمایشگاه کتاب

برپایی دهمین فرهنگ‌سرای کتاب/ عرضه 200 عنوان کتاب جدید انتشارات مدرسه/ 24 اثر تازه منتشر شده فرهنگستان هنر در نمایشگاه کتاب

عواید فروش کنسرت "شیراز بوستان مهر" به سیل زدگان / کنسرت خوانندگان مطرح کشوری در تالا حافظ

سینما هنر در شیراز گشایش یافت

نمایشگاه کتاب تهران میزبان روز شیراز

الناز حبیبی با "شاه ماهی" به صحنه می‌رود / بازیگران نمایش "وقتی کبوترها ناپدید شدند" معرفی شدند / "چیزی شبیه زندگی" در عمارت نوفل لوشاتو اجرا می‌شود / نمایش "ملاقات" اواخر هفته در دو نوبت به صحنه می‌رود

رونمایی از کتاب "سامان عشق" روایتی از شهید مدافع حرم سعید سامانلو

«پارازیت» نخل طلای جشنواره فیلم کن را به خانه نمی‌برد

فرصتی برای دیده شدن سینمای اعتراضی

پاسخ آیت‌الله مکارم به استفتایی در مورد برنامه «برنده‌باش»: این کار قمار است؛ کسانی که شرکت می‌کنند مالک آن جوایز نمی‌شوند

سروش صحت بخواهد برای «فوق‌لیسانسه‌ها» می‌خوانم/ آلبوم جدید پالت در فضایی متفاوت

حضور "زنانی با گوشواره‌های باروتی" در بروکسل

سرامیک در کنار رنگ و قلمو/ ونگوگ به گالری نگر می‌آید

از مستند مردم نگارانه تا جامعه شناسی فیلم عامه پسند / کارگاه­‌ها تخصصی نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم وارش اعلام شد

گفتگوی بی‌واسطه هنرمندان و اندیشمندان ایرانی با مردم اروپا

تجلیل از سه زن تاثیرگذار در هفته گرافیک

آثار بخش ایده در مرحله تولید قرار گرفت

تبریک معاون هنری به هنرمندان خوشنویس برای موفقیت در مسابقه ارسیکا ترکیه

تأمین اعتبار 20 استان برگزار کننده جشنواره استانی مد و لباس

محمدرضا اصلانی: "کتاب مصائب برادرم" اکسپرسیونیسم وحشى و جسور است

درباره حضور پل شریدر فیلم نامه‌نویس نامزد اسکار در جشنواره جهانی فجر

آمار فروش تماشاخانه‌های اداره کل هنرهای نمایشی در آخرین هفته فروردین 98

ششمین سالانه تبادل چاپ دستی در نگارخانه لاله

"گل یانیما" با صدای آیهان منتشر شد

هشت مستند، سیمای گیلان را به تصویر می‌کشند

لو رفتن قسمت دوم سریال بازی تاج و تخت !!

شهاب حسینی با «لابیرنت» در اکران فطر/ قصه تلخی که هشدار می‌دهد

کپی‌برداری به شیوه نویسندگان مشهور

شیرازی : تولید داخلی انبار می‌شود / خطر ورشکستگی تولید پوشاک

صادقی میراث‌دار برحق هنر اساطیر قدیمی ایران است / سیمرغ سیمین جشنواره جهانی فجر به علی‌اکبر صادقی تقدیم شد

"شرایط خاص" امشب روی آنتن نمی‌رود

نمایش "باشگاه حیوانات" در جشنواره مستندهای مردم‌شناسی اتریش

سیدعباس صالحی: در دنیا ایران را با کتاب‌هایش می‌شناسند / در سال رونق تولید نباید صنعت نشر را نادیده گرفت / سی‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران افتتاح شد

فستیوال بین‌المللی "کر" در فیلیپین برگزار می‌شود / فراخوان مرکز موسیقی برای گروه‌های کر ایرانی

نمایش سی اثر از یدالله رویایی/ نقاشی‌های شاعر حجم در گالری کاما

مراسم اکران "رالی ایرانی2" برگزار شد/ مجالی برای محک زدن سلبریتی‌ها

هومن برق نورد از نقش های تکراری در فیلم ها و سریال ها می گوید

پاتوق «خسرو آواز ایران» تخریب می‌شود؟

علیرضا افتخاری برای سیل‌زدگان می‌خواند / اگر میراث خوبی در حوزه موسیقی برای آیندگان باقی بماند به آرزویم رسیده‌ام