آریا بانو

آخرين مطالب

سونامی سالمندی و ضرورت حفظ سرمایه اجتماعی مقالات

سونامی سالمندی و ضرورت حفظ سرمایه اجتماعی

  بزرگنمايي:

آریا بانو - تهران- کشور در کمتر از سه دهه آینده با چالش سالمندی به عنوان یکی از مهمترین مسائل خود روبه رو خواهد شد و کارشناسان معتقدند که نیازهای آنها در تأمین معیشت و سلامت خلاصه نخواهد شد.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، طبق گزارش رسانه ها دکتر مریم حضرتی، معاون پرستاری وزارت بهداشت، اواخر هفته پیش در مراسمی در شیراز از لزوم آمادگی کشور برای مواجهه با سونامی سالمندی در سه دهه آینده خبر داده است.
هر چند هزینه‌های درمان برای سالمندان در حوزه سلامت طاقت فرسا بوده و به همین خاطر، تأکید وی بر آمادگی های بهداشتی و درمانی بوده است، اما به باور کارشناسان اجتماعی و به ویژه صاحبنظران حوزه مددکاری و خدمات اجتماعی نیازهای سالمندان تنها در بخش های اقتصادی و بهداشتی خلاصه نمی شود. آنها بر این باورند که سالمندان در حوزه اجتماعی افرادی تنها و منزوی و در حوزه اقتصادی آسیب‌پذیرند. بنابر این توجه به نیازهای اجتماعی و فرهنگی نیز دست کمی از ضرورت های بهداشتی و اقتصادی ندارد.
سالمندان و بازنشستگان کشور ممکن است از خیلی لحاظ با یکدیگر تفاوت هایی داشته باشند. برای مثال آنها از نظر سنی، زن یا مرد بودن، روستایی یا شهری بودن، طبقه اجتماعی و مواردی از این دست با یکدیگر تفاوت دارند. فرق است میان یک سالمند شهری و آنکه در روستا زندگی می کند. همچنین میان کسی که در اوایل دوره سالمندی است و آنهایی که دچار کهولت سن شده اند تفاوت های بسیاری از نظر نیازها و ضرورت های زندگی می تواند وجود داشته باشد. زندگی سالمندان همچون سایر گروه های سنی متنوع و چند بعدی بوده و رسیدگی به آنها و سیاستگذاری های حوزه سالمندی نیازمند رویکرد چند بعدی است.
** سالمندی در آینه آمار
طبق آمارهای اعلام شده از سوی جمعیت شناسان ایران با توجه به رشد جمعیتی که در دهه 60 داشته، جزو کشورهایی است که به سمت سالمندی می‌رود. بنابر این تا سه دهه دیگر یک‌سوم جمعیت ایران سالمند خواهند شد. طبق سرشماری سال 95 در ایران 9.3 درصد، یعنی حدود 7 میلیون و 400 هزار نفر جمعیت را سالمندان تشکیل می دهند. پیش‌بینی می‌شود در سال 2030 جمعیت سالمند کشور به 13 میلیون نفر و در سال 2050 یک‌سوم جمعیت معادل 31 درصد آن به سالمندی برسند.
لازم به ذکر است که از نظر سالمندی کشورهای جهان را به سه گروه تقسیم می کنند. کشورهایی که بین 7 تا 14 درصد جمعیت آنها سالمند هستند در گروه یکم سالمندی ؛ آنهایی که 14 تا 21 درصد جمعیت‌شان سالمند هستند در گروه دوم و آنهایی که بالای 21 درصد هستند در گروه سوم سالمندی قرار دارند. بدین ترتیب در حال حاضر ایران در گروه اول قرار دارد اما در صورت تحقق پیش بینی های جمعیت شناسان در کمتر از سه دهه آینده وارد گروه سوم می شود.
بر اساس دیدگاه کارشناسان، اکنون حدود 700 میلیون نفر بالای 60 سال در دنیا زندگی می کنند. سال 2050 این میزان به 20 درصد جمعیت جهان یعنی دو میلیارد نفر می‌رسد. آنها بر این باورند که افزایش جمعیت سالمندان سریع‌ترین روندی است که در دنیای در حال توسعه بخصوص در آسیا شاهد آن هستیم و ایران هم از جمله این کشورهاست.
** مشارکت اجتماعی ضرورتی انکار ناپذیر در سلامت سالمندان
ویژگی بازنشستگی و سالمندی فراغت از فعالیت های مختلف اجتماعی و به ویژه فعالیت های اقتصادی است. فرد بازنشسته و یا سالمند از شبکه ای از روابط اجتماعی که در طول چند دهه عمر و فعالیت ایجاد کرده است خارج می شود. بخش قابل توجهی از این شبکه دیگر قابل دسترسی برای آنها نیست. صاحبنظران معتقدند که چالش تضعیف سرمایه اجتماعی در نتیجه خروج از شبکه های مختلف روابط اجتماعی از مهمترین چالش هایی است که افراد در دوران سالمندی با آن روبه رو می شوند.
از این رو طبق نظر کارشناسان نمی‏توان فعالیت‏های نهادها و سازمان های متولی امور بازنشستگان و سالمندان را صرفا فعالیتی اقتصادی به قصد تامین صِرفِ معیشتِ سالمندان بازنشسته در نظر گرفت. بلکه نقش حاکمیتیِ حمایت اجتماعیِ چنین ارگان هایی ایجاب می‏کند که هدفِ اصلی نه تنها تامین اقتصادی بلکه بازسازی شبکه های روابط اجتماعی و یا ایجاد شبکه هایی جدید و در نتیجه انتقال نوعی هویت اجتماعی و فرهنگی به سالمندان و بازنشستگان باشد.
تمرکز صِرف بر مسائل اقتصادی و گسترش طرح‏ها و برنامه‏های اقتصادی، بیشتر به ایجاد حس رضایتِ مقطعی انجامیده است. پژوهشگران این حوزه بر این باورند که هر چه بر تنوع طرح‏های اقتصادی بدون در نظر گرفتن حمایت‏های اجتماعی و فرهنگی افزوده می‏شود، میزان رضایت تفاوت محسوسی نشان نمی‏دهد. بازنشسته‏ها انتظار دارند نوعی امنیت روانیِ غیر اقتصادی در آنها ایجاد شود. جنسِ این امنیت، بیشتر فردی و کمتر سازمانی است و نیازمند آن است که افراد و نیازهای فرهنگی و اجتماعیِ ویژه آنها مبتنی بر پایگاه فرهنگی‏شان مورد شناسایی قرار گیرد. حضور در جامعه و مشارکت اجتماعی باز نشستگان از جمله این نیازها است. در تجربه کشورهای دیگر نیز توجه ویژه به عوامل اجتماعی و فرهنگی جهت ارتقای سطح رضایت سالمندان از خدمات رفاهی دیده می‏شود.
** سلامت سالمندان در گروه فعال بودن آنها است
فرد در سال های میانی عمر، فناپذیری و مرگ خود را یاد می کند و تدریجاً برخوردهای خود را با اجتماع و دیگران کاهش داده و همزمان جامعه نیز، متقابلاً فرد را از خود جدا می سازد . هر چند از این وضعیت به مثابه فرصتی برای فراغتِ سالمند از تعهد یاد می‏ شود، ولی می‏تواند دربردارنده چالشی خطرناک نیز باشد. این خطر ناشی از نادیده گرفتن ضرورت درگیریِ سالمند در فعالیت‏های اجتماعی برای دوری از آسیب‏های احتمالی ناشی می شود. واقعیت امر این است که فعالیت، سلامت را در سالمندی افزایش می‏دهد. بنابراین بزرگسالانی که فعال می مانند در فعالیت ها، تشویق شده و جایگاه‌ها، روابط، سرگرمی ها و علایق جدیدی را بدست می آورند و با احساس رضایت و آرامش، پیر می شوند.
به باور کارشناسان، یک سالمند نمونه، سالمندی است فعال، که ارتباطات اجتماعی خود را حفظ کرده و با فعالیت های جمعی، مسافرت ها و داشتن سرگرمی ها مشغول است.
پیری و سالمندی باید موفقیت آمیز باشد. شکست ها و موفقیت ها تنها به دوران جوانی و میان سالی مربوط نمی شود. برای داشتن دوران سالمندی موفق موفقیت آمیز باید نقشهای تازه ای کشف شود و یا برای حفظ نقش های قدیم، وسایل تازه ای بوجود آید و برای آنکه این آرمان تحقق یابد، لازم است که در آینده ارزش سن را بازشناسیم و سالمندان را عهده دار نقش های جدیدی کنیم. نقش هایی که از نظر اجتماعی ارزشمند است.
به طور کل پژوهشگران و صاحبنظران حوزه سالمندی بر این باورند از آنجایی که مشارکت اجتماعی در ایجاد یک تجربه موفق سالمندی نقش بسزایی دارد به نظر می رسد یکی از وظایف سازمان‏های حمایت کننده از سالمندان و بازنشستگان طراحی برنامه‏هایی برای درگیری و بالا بردن میزان مشارکت اجتماعی آنها در تعاملات دانست. زیرا چنین کاری سوای فواید و سودمندی هایی که برای جامعه در بر دارد، در کمترین حالت به بالا بردن میزان رضایت فرد سالمند از زندگی‏اش منجر می‏شود.
پژوهشم**س-م**1552


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

6 عامل کمتر شناخته شده‌ای که باعث خرابی دندان‌ها می‌شوند

آیا خانواده‌های ایرانی کوچک شده اند؟

چرا نوزادان اشک و عرق ندارند؟

حل معضل اعتیاد؛ محتاج تأملات و پژوهش‌های دقیق

خطری به نام نازپروردگی در خانواده های ایرانی

درمان سرطان خون در شیراز با خون بند ناف برای اولین بار در ایران!!

قدرت استتار زنان اوتیسمی

همه راه‌های درمان ناباروری در مردان

سیاه‌ ترین رنگ سیاهی که تا کنون دیده اید را ببینید!!

کودک همسرهای آمریکایی سالانه چه تعداد نوزاد به دنیا می آورند؟

تلاش‌های اروپایی برای تشویق به فرزند آوری

رازهای طراحی یک شخصیت منفی ایده‌آل

علت لاغر نشدن با وجود ورزش کردن چیست!؟

علت‌های عجیب آکنه در بزرگسالان و پیشگیری از آن

راهکارهایی برای پیشگیری از خشونت علیه زنان

8 روش عالی برای افزایش ضریب هوشی

چگونه به بیماران سرطانی روحیه دهیم؟

چرا ازدواج دیر هنگام در جامعه افزایش یافته است؟

چگونه به سوالات مذهبی کودکان جواب دهیم؟

زیبایی‌شناختی پوشش در اسلام

آیا برقراری رابطه جنسی در دوران نامزدی مجاز است؟

تاثیر ازدواج زودهنگام بر سلامت جنسی کودکان

پیشگیری اصل اساسی در مبارزه فراگیر علیه اعتیاد و مصرف مواد مخدر

راز لاغری سالم کشف شد!

بد و خوب تعیین جنسیت جنین

پروژه‌ اتحادیه اروپا برای ایمنی فناوری‌های نانوپزشکی

نتایج جدیدترین تحقیقات: همجنس‌گرایی تحت تاثیر یک ژن خاص نیست

علائم عقیم بودن در زنان و مردان

انجام چه اعمالی در 10 روز اول ماه محرم سفارش شده است؟

ناگفته‌هایی از یاکوزا‌های ژاپن؛ این گروه مرموز و خشن

خواسته‌های 12 گانه جبهه ملی از دولت، شش ماه قبل از انقلاب چه بود؟

شرایط دریافت گواهینامه در سن 17 سالگی چیست؟

میزان دیه در ماه‌های حرام چقدر است؟

زنان مبتلا به اختلال خواب در معرض ریسک بالای ابتلا به سرطان

چرا زنان پایتخت چاق‌تر و افسرده‌تر از مردان هستند؟

چرا روز به روز از تعداد افراد «نرمال» و بدون مشکلات روحی-روانی کاسته می شود؟

برگزاری نشست علمی تخصصی "دانشنامه مهندسی در ایران"

هشت ساعت خواب شبانه و فواید حیرت‌انگیز آن برای بدن!!

افرادی که زود خسته می‌شوند در معرض این بیماری‌اند

8 تا از بهترین مواد غذایی برای پاکسازی کلیه‌ها

با این 7 کار ساده والدین خوبی خواهید شد / خلاصه 70 سال مطالعه بر روی 70 هزار نفر

نگاه کمی به مراکز تحقیقاتی، پاشنه آشیل پژوهش کاربردی

جدیدترین معیارهای سواد را بخوانید!

لقب‌ شهرهای مختلف ایران

نام خانوادگی از کی در ایران اجباری شد؟

تفاوت‌های رفتاری که مردان و زنان در شبکه‌های اجتماعی دارند

قد کوتاه چه قدی است و چگونه قد بلند شویم؟

تاثیر تلگرام بر "روابط خانوادگی زوجین"

بی گناهانِ مادام العمر محکوم را دریابیم

تمام واقعیت‌ها درباره عدم تحمل لاکتوز!