آریا بانو

آخرين مطالب

سونامی سالمندی و ضرورت حفظ سرمایه اجتماعی مقالات

سونامی سالمندی و ضرورت حفظ سرمایه اجتماعی

  بزرگنمايي:

آریا بانو - تهران- کشور در کمتر از سه دهه آینده با چالش سالمندی به عنوان یکی از مهمترین مسائل خود روبه رو خواهد شد و کارشناسان معتقدند که نیازهای آنها در تأمین معیشت و سلامت خلاصه نخواهد شد.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، طبق گزارش رسانه ها دکتر مریم حضرتی، معاون پرستاری وزارت بهداشت، اواخر هفته پیش در مراسمی در شیراز از لزوم آمادگی کشور برای مواجهه با سونامی سالمندی در سه دهه آینده خبر داده است.
هر چند هزینه‌های درمان برای سالمندان در حوزه سلامت طاقت فرسا بوده و به همین خاطر، تأکید وی بر آمادگی های بهداشتی و درمانی بوده است، اما به باور کارشناسان اجتماعی و به ویژه صاحبنظران حوزه مددکاری و خدمات اجتماعی نیازهای سالمندان تنها در بخش های اقتصادی و بهداشتی خلاصه نمی شود. آنها بر این باورند که سالمندان در حوزه اجتماعی افرادی تنها و منزوی و در حوزه اقتصادی آسیب‌پذیرند. بنابر این توجه به نیازهای اجتماعی و فرهنگی نیز دست کمی از ضرورت های بهداشتی و اقتصادی ندارد.
سالمندان و بازنشستگان کشور ممکن است از خیلی لحاظ با یکدیگر تفاوت هایی داشته باشند. برای مثال آنها از نظر سنی، زن یا مرد بودن، روستایی یا شهری بودن، طبقه اجتماعی و مواردی از این دست با یکدیگر تفاوت دارند. فرق است میان یک سالمند شهری و آنکه در روستا زندگی می کند. همچنین میان کسی که در اوایل دوره سالمندی است و آنهایی که دچار کهولت سن شده اند تفاوت های بسیاری از نظر نیازها و ضرورت های زندگی می تواند وجود داشته باشد. زندگی سالمندان همچون سایر گروه های سنی متنوع و چند بعدی بوده و رسیدگی به آنها و سیاستگذاری های حوزه سالمندی نیازمند رویکرد چند بعدی است.
** سالمندی در آینه آمار
طبق آمارهای اعلام شده از سوی جمعیت شناسان ایران با توجه به رشد جمعیتی که در دهه 60 داشته، جزو کشورهایی است که به سمت سالمندی می‌رود. بنابر این تا سه دهه دیگر یک‌سوم جمعیت ایران سالمند خواهند شد. طبق سرشماری سال 95 در ایران 9.3 درصد، یعنی حدود 7 میلیون و 400 هزار نفر جمعیت را سالمندان تشکیل می دهند. پیش‌بینی می‌شود در سال 2030 جمعیت سالمند کشور به 13 میلیون نفر و در سال 2050 یک‌سوم جمعیت معادل 31 درصد آن به سالمندی برسند.
لازم به ذکر است که از نظر سالمندی کشورهای جهان را به سه گروه تقسیم می کنند. کشورهایی که بین 7 تا 14 درصد جمعیت آنها سالمند هستند در گروه یکم سالمندی ؛ آنهایی که 14 تا 21 درصد جمعیت‌شان سالمند هستند در گروه دوم و آنهایی که بالای 21 درصد هستند در گروه سوم سالمندی قرار دارند. بدین ترتیب در حال حاضر ایران در گروه اول قرار دارد اما در صورت تحقق پیش بینی های جمعیت شناسان در کمتر از سه دهه آینده وارد گروه سوم می شود.
بر اساس دیدگاه کارشناسان، اکنون حدود 700 میلیون نفر بالای 60 سال در دنیا زندگی می کنند. سال 2050 این میزان به 20 درصد جمعیت جهان یعنی دو میلیارد نفر می‌رسد. آنها بر این باورند که افزایش جمعیت سالمندان سریع‌ترین روندی است که در دنیای در حال توسعه بخصوص در آسیا شاهد آن هستیم و ایران هم از جمله این کشورهاست.
** مشارکت اجتماعی ضرورتی انکار ناپذیر در سلامت سالمندان
ویژگی بازنشستگی و سالمندی فراغت از فعالیت های مختلف اجتماعی و به ویژه فعالیت های اقتصادی است. فرد بازنشسته و یا سالمند از شبکه ای از روابط اجتماعی که در طول چند دهه عمر و فعالیت ایجاد کرده است خارج می شود. بخش قابل توجهی از این شبکه دیگر قابل دسترسی برای آنها نیست. صاحبنظران معتقدند که چالش تضعیف سرمایه اجتماعی در نتیجه خروج از شبکه های مختلف روابط اجتماعی از مهمترین چالش هایی است که افراد در دوران سالمندی با آن روبه رو می شوند.
از این رو طبق نظر کارشناسان نمی‏توان فعالیت‏های نهادها و سازمان های متولی امور بازنشستگان و سالمندان را صرفا فعالیتی اقتصادی به قصد تامین صِرفِ معیشتِ سالمندان بازنشسته در نظر گرفت. بلکه نقش حاکمیتیِ حمایت اجتماعیِ چنین ارگان هایی ایجاب می‏کند که هدفِ اصلی نه تنها تامین اقتصادی بلکه بازسازی شبکه های روابط اجتماعی و یا ایجاد شبکه هایی جدید و در نتیجه انتقال نوعی هویت اجتماعی و فرهنگی به سالمندان و بازنشستگان باشد.
تمرکز صِرف بر مسائل اقتصادی و گسترش طرح‏ها و برنامه‏های اقتصادی، بیشتر به ایجاد حس رضایتِ مقطعی انجامیده است. پژوهشگران این حوزه بر این باورند که هر چه بر تنوع طرح‏های اقتصادی بدون در نظر گرفتن حمایت‏های اجتماعی و فرهنگی افزوده می‏شود، میزان رضایت تفاوت محسوسی نشان نمی‏دهد. بازنشسته‏ها انتظار دارند نوعی امنیت روانیِ غیر اقتصادی در آنها ایجاد شود. جنسِ این امنیت، بیشتر فردی و کمتر سازمانی است و نیازمند آن است که افراد و نیازهای فرهنگی و اجتماعیِ ویژه آنها مبتنی بر پایگاه فرهنگی‏شان مورد شناسایی قرار گیرد. حضور در جامعه و مشارکت اجتماعی باز نشستگان از جمله این نیازها است. در تجربه کشورهای دیگر نیز توجه ویژه به عوامل اجتماعی و فرهنگی جهت ارتقای سطح رضایت سالمندان از خدمات رفاهی دیده می‏شود.
** سلامت سالمندان در گروه فعال بودن آنها است
فرد در سال های میانی عمر، فناپذیری و مرگ خود را یاد می کند و تدریجاً برخوردهای خود را با اجتماع و دیگران کاهش داده و همزمان جامعه نیز، متقابلاً فرد را از خود جدا می سازد . هر چند از این وضعیت به مثابه فرصتی برای فراغتِ سالمند از تعهد یاد می‏ شود، ولی می‏تواند دربردارنده چالشی خطرناک نیز باشد. این خطر ناشی از نادیده گرفتن ضرورت درگیریِ سالمند در فعالیت‏های اجتماعی برای دوری از آسیب‏های احتمالی ناشی می شود. واقعیت امر این است که فعالیت، سلامت را در سالمندی افزایش می‏دهد. بنابراین بزرگسالانی که فعال می مانند در فعالیت ها، تشویق شده و جایگاه‌ها، روابط، سرگرمی ها و علایق جدیدی را بدست می آورند و با احساس رضایت و آرامش، پیر می شوند.
به باور کارشناسان، یک سالمند نمونه، سالمندی است فعال، که ارتباطات اجتماعی خود را حفظ کرده و با فعالیت های جمعی، مسافرت ها و داشتن سرگرمی ها مشغول است.
پیری و سالمندی باید موفقیت آمیز باشد. شکست ها و موفقیت ها تنها به دوران جوانی و میان سالی مربوط نمی شود. برای داشتن دوران سالمندی موفق موفقیت آمیز باید نقشهای تازه ای کشف شود و یا برای حفظ نقش های قدیم، وسایل تازه ای بوجود آید و برای آنکه این آرمان تحقق یابد، لازم است که در آینده ارزش سن را بازشناسیم و سالمندان را عهده دار نقش های جدیدی کنیم. نقش هایی که از نظر اجتماعی ارزشمند است.
به طور کل پژوهشگران و صاحبنظران حوزه سالمندی بر این باورند از آنجایی که مشارکت اجتماعی در ایجاد یک تجربه موفق سالمندی نقش بسزایی دارد به نظر می رسد یکی از وظایف سازمان‏های حمایت کننده از سالمندان و بازنشستگان طراحی برنامه‏هایی برای درگیری و بالا بردن میزان مشارکت اجتماعی آنها در تعاملات دانست. زیرا چنین کاری سوای فواید و سودمندی هایی که برای جامعه در بر دارد، در کمترین حالت به بالا بردن میزان رضایت فرد سالمند از زندگی‏اش منجر می‏شود.
پژوهشم**س-م**1552





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

21 شغل‌ رو به افول!

صحبت‌های یک معلم با والدین دانش‌آموزان

ای دوش تا دوش پیمبر تا همیشه / تو در میان خیل زنان بهترین شدی / اشعاری در رثای وفات حضرت خدیجه(س)

راز طلاق های سه سوته این دهه هفتادی ها چیست؟

مامان بزرگ یا من؟

شما چه تیپی هستید؟

شنبه جدید،بشقاب جدید

نمک می خوریم به قیمت آجیل

لوازم آرایشی یا لوازم مرگبار!

چگونه از ریا دوری کنیم؟

مشاهدات عجیب مردی درباره خروج روح از بدن!!!

ابهامات مجازات «والدین سهل‌انگار»

بحران هویت در کمین خانواده ها

رنج بیماری، درد بی کسی

گوناگون/ 10 فرهنگ غذایی عجیب از سراسر جهان

تازیانه تعصب بر پیکر زنان سرپرست خانواده

انتخاب همسری با فرهنگ

نقش پُر رنگ پدر در تربیت فرزندان

مهارت زندگی/ چگونه به کتاب خواندن عادت کنیم؟

فواید و قواعد پیاده روی سالمندان

به مناسبت روز معلم: از قدیم تا جدید

سیلی خشونت بر پیکر نحیف

چگونه می توان در مصرف آب در آشپزخانه صرفه جویی کرد؟

سونامی سالمندی و ضرورت حفظ سرمایه اجتماعی

ما انسان‌ها چه بلایی بر سر جنگل‌های دنیا آورده ایم؟

اصول‌ معاشرت‌ صحیح

حکمت غیبت امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف چه میباشد؟

آغاز هفته گرافیک؛ زنان طراح از گذشته تا امروز

همسر هستید یا مادر؟

نان در روغن ترجمه های تکراری!

طنز/ با 440 هزار تومان چه می شود کرد؟

استفتائات رهبری درباره اذن شوهر برای فعالیت زن در فضای مجازی تا دف زدن در جشنها

دختران مجازی!- امیر ناظمی *

شناخت حجت خدا و گمراهی از دین

چه کسانی موفق به توبه می‌شوند؟

بن‌مایه‌های فرهنگ "مهدویت" در تفکر شیعی / 10 کتاب درباره صاحب الزمان (ع)

پیش نیاز سبک زندگی مهدوی به مناسبت نیمه شعبان

زوج های جوان و هفت خان هزینه های عروسی!

جوانان بی خرد در آرزوی ازدواج!

مهارت زندگی/ چگونه اهداف واقع‌گرایانه برای کسب و کار خود تعیین کنیم؟

لب‌های ورقلمبیده و گونه‌های برآمده؛ چرایی اوج گرفتن جراحی‌های زیبایی

چگونه سفر دونفره عاشقانه داشته باشیم؟

به گِل نشسته ایم- مهناز بیرانوند

چرا نمی‌توانیم از این شنبه شروع کنیم؟

مخالفت بی‌جهت «ولی» با نکاح دختر مجردش

٨ راهکار برای لذت بخش کردن سفر

که عیــد آسان نمود اول ولی افتاد مشکل‌ها!

ویژگی‌هایی که جلوی پشیمانی را می‌گیرند

مرهمی بر دردهای موسپیدان

سنت دیرینه بانوان شهر تاریخی مُجِن برای نوروز