آریا بانو

آخرين مطالب

اجرایی که نشانگر یک ناتورالیسم آمریکائی است / نگاهی به نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" اثر سام شپارد به کارگردانی اشکان خطیبی گفتگو

اجرایی که نشانگر یک ناتورالیسم آمریکائی است / نگاهی به نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" اثر سام شپارد به کارگردانی اشکان خطیبی

  بزرگنمايي:

آریا بانو - حسن پارسائی: نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" یک درام خانوادگی – اجتماعی با پایان تلخ است که اشکان خطیبی اجرایی محتوادار و دیدنی از آن ارائه داده است.


سرویس تئاتر هنرآنلاین: کنش‌مندترین و تاًویل‌زاترین موضوع‌ها آن‌هایی‌اند که به ناهنجاری‌ها و معضلات زندگی خانوادگی و اجتماعی انسان می‌پردازند؛ این تم‌ها حتی چنانچه موضوع محوری‌شان سیاسی نباشد، باز به گونه‌ای تلویحی و الزامی سیاسی‌اند؛ در نتیجه، به علت حوادث و موقعیت‌های محرک و تنش‌زا، عمیقاً بر ذهن و عواطف تماشاگران تاثیر می‌گذارند. یکی از برآیندهای تضادها و تقابلات پرسوناژهای چنین نمایشنامه‌هایی به چرایی‌های وضعیت‌های موجود در متن مربوط می‌شود، حتی اگر نویسنده به طور روشن و یا مستقیم به آن‌ها اشاره نکرده باشد: ذهن مخاطب همیشه هنگام رویاروئی با شرایطی از این دست به تحلیل و علت‌یابی حوادث و موقعیت‌ها می‌پردازد و این نوعی وارد کردن تماشاگران به ساحت موضوع و درگیر نمودن ذهن آن‌ها با حوادث است.
نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" اثر سام شپارد، به کارگردانی اشکان خطیبی که هم‌اکنون در سالن سمندریان از مجموعه ایرانشهر واقع در خانه هنرمندان اجرا می‌شود، در زمره این نوع نمایشنامه و نمایش‌هاست. در این اجرا وضعیت یک خانواده فقیر و از هنجار خارج شده مورد بررسی قرار گرفته و شدت موقعیت تنگنایی فوق به حدی است که در درون خود خانواده منجر به تضادها و تقابلات خواسته و ناخواسته شده است. از تعامل اعضاء خانواده نشانی نیست و اصولاً چیزی به نام وابستگی‌های عاطفی و انسانی معنا ندارد. آن‌ها دائم از طریق زبان و اعمال‌شان به هم آسیب می‌رسانند؛ این شرایط در جامعه‌ای که در آن پول، فریب‌کاری و زورگویی یک اصل محوری محسوب می‌شود، همه آن‌ها را آسیب‌پذیر کرده است. داشته‌های ضد فرهنگی این خانواده، فحاشی، دعوا، بی‌اعتنائی به زندگی و سرنوشت هم و تلاش یک سویه هر کدام از اعضاء خانواده در رابطه با یافتن راه و روشی فریبکارانه برای نجات خویش است. این خانواده در حقیقت از مدت‌ها قبل از هم پاشیده و پرسوناژها با این از هم‌پاشی از همان آغاز کنار آمده‌اند.
سام شپارد تاًکید زیادی بر مسائل اجتماعی و خانوادگی آمریکا دارد. او در نمایشنامه "غرب حقیقی" هم به همین موضوع، اما به گونه‌ای دیگر می‌پردازد و حتی نشان می‌دهد که چگونه این فاصله‌ها نهایتاً به برادرکشی می‌انجامد. آدم‌های نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" همواره در حال خوداظهاری و برون‌فکنی‌اند؛ آن‌ها با خود، یا با اشخاص فرضی و یا با حیوانات (مثل بره بیماری که در آشپزخانه از او نگه‌داری می‌کنند) حرف می‌زنند؛ این نشان می‌دهد که تحت فشار روحی و روانی زیادی هستند. دیالوگ‌ها با بیانی تلویحی، تاویل‌دار و دراماتیک، تنش‌های خانوادگی را به خوبی و به گونه‌ای موجز نشان می‌دهند: "انگار ُتو خاک دشمنم"، "منم نخورمت، گرگ‌ها می‌خورنت"، "یه تنه می‌تونی آدمو دیونه کنی"، "دوره ساخت و سازه! این قطار داره رو به جلو می‌ره، هیچ‌کس نمی‌تونه جلوشو بگیره!"، "دیر یا زود باید بیائید توی این ساخت و ساز، وگرنه قطار از روتون رد می‌شه"، "ما نفرین شده‌ایم!، این نفرین نسل به نسل منتقل می‌شه !" و ... .
رویکرد سام شپارد را باید "ناتورالیسم آمریکائی" تلقی کرد. او در این اثر (حتی در نمایشنامه "غرب حقیقی") هیچ راه نجاتی باقی نمی‌گذارد و آنچه که پرسوناژها آن را راه نجات می‌پندارند، راهی بن‌بست، حتی پرمخاطره‌تر و به مراتب جبرآمیزتر از شرایط قبلی و اساساً ادامه همان وضعیت‌ها است.
در این اجرا دری که توسط پدر دائم الخمر شکسته و بعد از مدتی توسط خود او تعمیری نه چندان اساسی می‌شود و نیز لباس‌های کثیفی که شسته می‌شوند، دو تمثیل و نماد از تغییر و تحولی مثبت، اما بیهوده هستند؛ به شکلی متناقض و همزمان، ناتوانی، زبونیت و تلاش عبث پرسوناژ پدر و افراد خانواده را هم در مقایسه با قدرتمندان و زورگویانی که قصد تملک خانه را دارند، آشکار می‌نماید؛ ضمناً خود خانه، خانواده مورد نظر و زورگویان هم عملاً تمثیل و نمادی از جامعه و خود آمریکا است؛ نکته حائز اهمیتی هم از نظر چگونگی حدوث این حادثه وجود دارد: تغییر ناگهانی و مثبت ذهن پرسوناژ پدر، بسیار ناگهانی و بدون دلیل نشان داده شده است؛ چنین به نظر می‌رسد که نویسنده در این قسمت، ذهنیتی صرفاً قراردادی و شخصی داشته و یا نکاتی توسط کارگردان حذف شده است.
نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" یک درام خانوادگی – اجتماعی با پایان تلخ است. طراحی صحنه آن به طور نسبی در راستای موضوع نمایش است: از طریق دو در و فضای آشپزخانه، امکان ورود، خروج و حرکت برای بازیگران فراهم شده، اما دکور به علت پر بودن تقریبی (به جز یخچال) اغلب قفسه‌ها از قوطی‌ها و چیزهای دیگر تا حدی در تناقض با فقر زیاد خانواده است. موسیقی که شامل ترانه‌هایی به زبان انگلیسی است با موضوع و مکان حوادث تناسب دارد. نور معمولی اجرا در راستای زندگی بی‌رونق پرسوناژهاست. چهره‌پردازی بازیگران خوب انجام نشده و مصنوعی بودن کلاه‌گیس مردان کاملاً مشهود است. طراحی لباس نسبتاً خوب انجام شده، اما در یک مورد نامناسب است؛ پالتو نظامی پرسوناژ پدر به علت کوچک بودن درجه‌اش کاملاً ایرانی جلوه کرده، در حالی که درجه روی قسمت بازویی پالتوهای نظامی ارتش آمریکا بزرگ و شاخص‌تر از حد معمول است. بازیگران، خوب بازی می‌کنند؛ به جز یک نفر (بازیگر نقش کلانتر) همگی انتخاب‌های خوبی هستند: اگر برای نقش کلانتر بازیگر نسبتاً چاق، قد بلند و درشت صورتی، انتخاب می‌شد، هیمنه و اقتدار مزاحم و تجاوزگرانه‌ای که از نظر تماتیک در موضوع نمایش محوریت دارد، برجسته‌تر می‌شد.
میزانسن‌ها به تناسب وضعیت‌های روحی پرسوناژها و موقعیت‌شان انتخاب و شکل‌دهی شده‌اند؛ کلاً کارگردانی، خوب و پذیرفتنی انجام شده و عملاً حوادث و آدم‌ها را کاملاً باورپذیر کرده که البته بازی بازیگران هم تاثیر زیادی در این امر داشته است. نمایش "نفرین قحطی‌زدگان" به کارگردانی اشکان خطیبی در کل، اجرایی محتوادار و دیدنی است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

عده ای درصدد کمرنگ کردن حضور زنان در آینده سیاسی کشور هستند

وزیر کشور: کمتر از 10 درصد بانوان جامعه بد حجاب هستند

سیده فاطمه ذوالقدر: دولت در مسیر مدیریت بیمه و مالیات فعالان هنر صنعت مد و لباس گام بردارد

شایع‌ترین علت مرگ کودکان در کشور چیست؟

زنان عاشورایی زمینه ساز تداوم نهضت حسینی شدند

وزیر آموزش و پرورش: مشکل کمبود معلم تا ابتدای مهر حل خواهد شد

کارگردان «داش آکل»: بازخورد مثبت مخاطبان نشان از درستی راهم بود

سیدجواد هاشمی: ما باعث می‌شویم مردم ماهواره نگاه کنند

لباس تعزیه مستند تاریخی ندارد / مراقب تحریف اصول و مبانی تعزیه باشیم / روایت داوود فتحعلی‌بیگی از اصول پوشش در هنری نمایشی و مملو از نشانه

داریوش ارجمند: من کی گفتم تلویزیون پول کثیف دارد

خون بندناف چند سال قابل نگهداری است؟

سیاست های کلی خانواده جدی گرفته نشده است

حسینی: برای اول مهر کلاس بدون معلم نخواهیم داشت

کودکان را تنبیه و‌تهدید نکنید!

کامران: دولت باید در دو سال پایانی «موضوع آب» و «اصلاح نظام بانکی» را در اولویت بگذارد

صنایع دستی نیروی پیشران در اقتصاد کشور خواهد بود

واکسن چهار ظرفیتی آنفولانزا بزنیم یا سه ظرفیتی؟ +بهترین زمان تزریق

فرمانده نیروی انتظامی تهران هم که باشی بازم توی خونه فرمانده یکی دیگه‌س!

گفتگو با 2زن شیرازی که مسافران مترو را بیچاره کردند

جلیلی شیوانی: میلیون‌ها دختر ایرانی در آستانه تجرد قطعی قرار دارند

زنان پایتخت چاق‌تر و افسرده‌تر از مردان

حناچی: هوای دستفروشان را داریم

میوه ای که صد برابر مرکبات ویتامین سی دارد

هشدار وزیر بهداشت در مورد آمار تصادفات جاده ای

حمید سوری: امروزه عنوان از ضروریات اثر هنری شناخته می‌شود / در نخستین روز جشنواره تجسمی جوان چه گذشت؟

نرگس اصغری: بازار تبریز نیازمند همراهی طراحان حرفه‌ای است

دستمزد ترانه علیدوستی در سریال شهرزاد باید پس داده شود !!!

دستمزد بازیگران «شهرزاد» از نظر قانونی چه حکمی دارد؟

دوچرخه‌ سواری زنان و موضع قوه قضائیه درباره آن!

جامعه نسبت به فرزندان طلاق سوگیری غلطی دارد

18 تا 25 درصد بیماران با خطای پزشکی مواجه می‌شوند

چه کسانی گرفتار شانه های یخ زده می شوند؟

کبدِ چرب حاملگی چیست؟

سخنگوی سازمان انتقال خون: 4 هزار نمونه خون بند ناف ذخیره شده است

کشور در تامین داروهای اساسی کمبودی ندارد

امید صالحی عکاس سال سینمای ایران شد / تقدیر از حسین ملکی / معتمدآریا: بهتر است حرکت عکاسان سینما در پیگیری امنیت شغلی را با جان و دل بپذیریم

رد پای موسیقی‌ خاطره‌انگیز دهه‌های پیشین در یک اجرا / روایت سهراب کاشف و بهرام دهقانیار از کنسرت "شب خاطره‌ها برای بچه‌های ایران‌زمین"

حسین ایمانی جاجرمی: جدایی‌گزینی طبقاتی در محلات به چند پاره شدن جامعه می‌انجامد / شهرسازی و معماری نادرست مردم را به انزوا سوق می‌دهد

اجرایی بسیار زیبا و دراماتیک / نگاهی به نمایش "کریم لوژی" به نویسندگی مجید رحمتی و مهران رنجبر و به کارگردانی رضا بهرامی

آغاز بیست و دومین جشنواره تولیدات مراکز استانی صداوسیما / دارابی: اقبال مخاطبان به شبکه‌های استانی رو به افزایش است

فرزاد فرجی: تعدادی از هنرمندان نقش سفال و سرامیک را در هنرهای تجسمی پررنگ کرده‌اند / نمایشگاه پیشکسوتان سفال و سرامیک ایران سالانه برگزار می‌شود

فرار احمدشاه به رخت‌شورخانه دربار / روایت علی یدالهی از نمایش "رخت‌شور شاه" در جشنواره نمایش‌های آئینی و سنتی

رهگذر: نوجوانان در سینمای ما نادیده گرفته شده‌اند / "آخرین داستان" پاییز اکران می‌شود

متامدرن نه مبهم است و نه جدید / دیدگاه انتقادی محمد آزرم نسبت به مانیفست "متامدرنیسم"

"بی‌سر" در مراحل پایانی تولید است / "زالاوا" به دنبال جذب سرمایه

مرضیه برومند: متولی سینمای کودک باید کانون پرورش فکری کودکان باشد

راضیه ابراهیمیان: حمایت از برندسازی یا کارآفرینی به شکل اصولی و حرفه‌ای انجام نمی‌شود

سیدحسین ملکی: خط تحریری در زندگی روزمره مردم قابل استفاده است / از ابداع خط ترنم تا اقتصاد هنر خوشنویسی

سعید خاقانی: معماری ما فضای تجربه درست نداشت که بخواهد سالم بماند / هویت امری ارجاعی و بیرونی نیست

لازم نیست دستتان را محکم روی دف بکوبید / تئوری موسیقی از نان شب هم واجب‌تر است / توصیه‌های داوران به شرکت‌کنندگان جشنواره ملی موسیقی جوان