آریا بانو

آخرين مطالب

«قیصر» و «گاو»؛ 50 سال بعد فرهنگی هنری

«قیصر» و «گاو»؛ 50 سال بعد

  بزرگنمايي:

آریا بانو -
«قیصر» و «گاو»؛ 50 سال بعد
k ١.٣
٠
بانی فیلم / نمی شود (و نمی خواهم) پس از نیم قرن بر «قیصر» و «گاو» بازنگری داشته باشم. کمتر فیلم هایی در عالم وجود دارند که توانسته باشند همان نفوذ و تأثیر گذشته را حفظ کرده و محکم و منسجم به جا مانده باشند. بنابراین، بی آنکه خواسته باشم دوباره به آن دو فیلم نگاه کنم، آنچه را که همیشه به خاطر سپرده ام، به یاد خواهم آورد.
از «قیصر» مسعود کیمیایی آغاز کنم که خودم در 15 دی ماه سال 1348 به هنگام نمایش این فیلم در مجله فردوسی نوشتم: «سینمای ایران تولد یافت». شاید نخستین نقد درباره فیلم کیمیایی اما «قیصر» چه بود؟! یادم هست که گفته بودم «قیصر» خالی از عیب و ایرادهای جزئی نیست، با این حال آنچه این فیلم را قابل ارزش می سازد، ظهور غیر منتظره آن است در موقعیتی که سینمای ما دارد نفس های آخرش را می کشد و امروز همچنان «قیصر»، «قیصر» باقی مانده است. با یک موضوع بومی و با همه شخصیت هایی آشنا، فضا و آدم ها و روابط ملموس آنها، قصه یک مرثیه: زیر بازارچه، دختری معصوم مورد تجاوز قرار می گیرد و خودکشی می کند.
برادر بزرگ او «فرمان» (ناصر ملک مطیعی) – که برای انتقام از مسببین رفته است – به وسیله متجاوزین بی رحمانه کشته می شود. برادر کوچک تر «قیصر» (بهروز وثوقی) از سفر باز می گردد و به حقایقی پی می برد و سرانجام مصمم می شود که خود انتقام باز ستاند. آن زمان «قیصر» فیلم نویی بود و شاید هم به دلیل موضوع انتقام شخصی در جامعه ای بسته، توانسته بود خواسته و آرزوهای بیشتر بیننده هایش را برآورده سازد. توانسته بود نقشی مهم در سینمای بومی ما بازی کند. همچنان که می دانیم سینما اساساً مال مردم است و کیمیایی به خوبی به این مسئله واقف بوده است. ترسیم یک ضد قهرمان محبوب و نمایش مردانگی، وفاداری، رفاقت و مهمتر به نوعی عدالت اجتماعی. «قیصر» را در تمامی دوران به مثابه یک اثر تأثیرگذار بر جا نهاده است.
اگر فیلم کیمیایی را محدود به فضای مملکت خود بدانیم، فیلم داریوش مهرجویی، «گاو» یک اثر جهانی به شمار می آید. درام سمبلیک آدمی که مبدل به گاو می شود، ایده ای همچون «مسخ» فرانتس کافکا، حکایت «مرگ» است. پنجره ای به زندگی های غم زده و مصیبت دیده اهالی یک ده با موجودی تک افتاده به اسم «مشد حسن» (عزت ا… انتظامی) که زندگی اش به وجود یک گاو بسته است (در تیتراژ فیلم ما دو فیگور آبستره را می بینیم – یک انسان و یک حیوان – که دور هم حرکت می کنند و در هم می آمیزند).
فیلم مهرجویی به روال نئورئالیست های ایتالیایی و با زبان تصویری شاعرانه به یک درام حزن انگیز بشری و سینمایی پرخاشگر، دست پیدا می کند. به گونه ای که توانسته توجه همه جهانیان را به خود معطوف کند.
آنچه فیلم «گاو» را در اوج قرار می دهد، برداشت های گوناگونی از معنای و مفاهیم متافیزیکی تصاویر پیچیده فیلم است. می توان چنین استنباط کرد که تقدیر «مشد حسن» در حقیقت تقدیر همه آدم هاست.
پرویز نوری


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حامد محمدی هم به جمع سریال‌سازان شبکه نمایش خانگی پیوست

تصویربرداری «فوق لیسانسه ها» به منزل حبیب رسید

بازیگر فیلم «وودی آلن»: این مرد یک شکارچی جنسی نیست

چهره ها/ زهره فکور صبور در کنار یک مدل کوچک

چهره ها/ تمجید اینستاگرامی پرستو صالحی از وریا غفوری

علیرضا خمسه به همراه مصطفی کیایی در جشنواره فیلم تورنتو

فراخوان سیزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» منتشر شد

پلیس پایتخت در قاب دوربین «مدیر مسئول»

«زیرخاکی» با بازی پژمان جمشیدی، ژاله صامتی و هادی حجازی‌فر کلید می‌خورد

فیلم های پرفروش این هفته را ببینید

چهره ها/ مجری برنامه نقد سینما و همسرش در کنسرت مهران مدیری

چهره ها/ شهره لرستانی به تیپ مردانه ادامه می دهد!

«داستان اسباب بازی 4» مرز یک میلیارد دلار فروش را پشت سر گذاشت

میزبانی «سلام صبح بخیر» از دولتی‌ها در هفته دولت

چهره ها/ رضا گلزار در میان محبت هواداران

چهره ها/ گردش سیروان خسروی در بوشهر

چهره ها/ تجربه لذت بخش حسین مهری از همکاری با شبنم مقدمی

چهره ها/ معصومه کریمی این بار کمی متفاوت و بدون عینک!

چهره ها/ ادامه بهت و حیرت های الهه حصاری!

تمرین پارسا خائف شرکت کننده مسابقه عصر جدید با علی زندوکیلی

چهره ها/ سحر قریشی با قیافه عروسکی

چهره ها/ حامد بهداد به یاد پدرش

نابینایان مهمان نمایش «اشک‌ها و لبخندها» شدند

چهره ها/ شاعر برره با لبخند شاد و دلنشینش

توزیع «زندانی‌ها» و «متری شیش و نیم» در شبکه نمایش خانگی

عکس‌های یادگاری پژمان جمشیدی و آزیتا موگویی با تماشاگران «ایده اصلی»

چرا «عصر جدید» و فینالش تحولی در برنامه‌سازی صدا و سیما هستند؟

چهره ها/ خواننده ماکان بند با حیوان جدیدش!

شوخی گری لینکر با دو فوتبالیست، برای بی‌بی‌سی دردسر ساز شد

گران قیمت‌ترین خانه‌ های سلبریتی‌های هالیوود

چهره ها/ زوج ماه عسلی هم به کنسرت مهران مدیری رفتند

چهره ها/ حدیث میرامینی در فیلم کوتاه امتحان

شرط بامزه افسانه پاکرو برای ازدواج!

چهره ها/ مژده لواسانی در کنار دوست اصفهانی 13 ساله اش

ناصر احمدی گوینده خبر درگذشت

ماجراهای الیورتوئیست در «بیگانه‌ای با من است»

صدرنشینی مجدد «ایده اصلی» در جدول فروش

کره جنوبی «پارازیت» را به اسکار فرستاد

چهره ها/ واکنش بزرگمهر حسین پور به برنامه تلویزیونی که مرگ گربه اش را به تمسخر گرفت

سریال «بانوی سردار» فردا شب پخش نمی‌شود

سیر تا پیاز شیلا خداداد درباره شاهکارش در عرصه کتاب

نرگس محمدی و علی اوجی در کنار کسی که بانی ازدواجشان بود

ناگفته‌های بازیگری که در یک قدمی اعدام است!

افراد مشهوری که فامیلی‌شان را عوض کردند؛ از رامبد جوان تا گلاب آدینه

برزو ارجمند و خانواده‌اش در کنسرت مهران مدیری

احسان علیخانی چه زمانی از عصر جدید خواهد رفت؟

واکنش شیلا خداداد به ویدئوی جنجالی با دخترش

فیلم‌های روی پرده سینما چقدر فروختند؟

عزت‌الله مهرآوران: «فوق‌ لیسانسه‌ها» جذاب‌تر از «لیسانسه‌ها» است

کارگردان «ماجرای نیمروز» و همسرش در کنار سلطان طنز ایران