آریا بانو

آخرين مطالب

انباری از منابع و مصالح دست‌­نخورده فرهنگ کوچه و بازار در سینما فرهنگی هنری

انباری از منابع و مصالح دست‌­نخورده فرهنگ کوچه و بازار در سینما

  بزرگنمايي:

آریا بانو -
انباری از منابع و مصالح دست‌­نخورده فرهنگ کوچه و بازار در سینما
٧٣
٠
ایسنا / عباس بهارلو بر اساس تحقیقاتی که برای تالیف کتاب جدیدش انجام داده معتقد است،سینمای ایران از ابتدا تاکنون فیلمنامه‌نویسان زیادی را به خود دیده که به بعضی از آن‌ها به اشتباه شأن و منزلت داده شده و بعضی هم به کل نادیده گرفته شده‌اند.
این پژوهشگر و منتقد سینما تا به حال آثار زیادی را درباره سینما تالیف کرده که یکی از معروف‌ترین آن‌ها «فیلم‌شناخت ایران» است. او بسیاری از آثارش را هم با نام «غلام حیدری» منتشر کرده و اخیرا مشغول تالیف کتابی است که به اصطلاحات عامیانه سینمای ایران مربوط می‌شود.
بهارلو در این کتاب که فعلا بخشی از آن را به به نگارش درآورده و نیز در تحقیقاتی که در این باره انجام داده، به موضوعات متنوع‌تری که فراتر از موضوع اصلی کتاب است برخورد کرده و آن‌ها را هم قابل توجه و تامل می‌داند؛ یکی از این مسائل به سینماگرانی برمی‌گردد که در این سال‌ها بیش از آنچه شایسته بودند بالا برده شدند و برخی دیگر برخلاف شایستگی‌هایشان انکار شدند.
عباس بهارلو در یادداشتی که در همین زمینه به بهانه روز ملی سینما نوشته و در اختیار ایسنا قرار داده آورده است: «برای کتاب «اصطلاحات­ عامیانه در سینمای ایران» که یک دو سالی است در دست تألیف دارم، ضرورتاً حدود یک­­ پنجم فیلم‌­هایی را که از سال 1309 به این‌سو تولید شده­‌اند بازبینی کردم؛ پاره‌­ای را برای مرتبۀ سوم یا چهارم. این ­بار هدف‌­ام صرفاً استخراج آن کلمه‌­ها و عبارت­‌هایی بود که به زبان شفاهی مردم کوچه­ و بازار مربوط می‌­شوند؛ آن­چه از آن به اصطلاحات عامیانه تعبیر می­‌کنند.
از همان سال­‌هایی که تألیف مجموعۀ چهار جلدی «فیلم‌شناخت ایران» را زیر دست داشتم به این نتیجه رسیدم که سینمای ایران (و حتی آثار مستند آن که عموماً دربارۀ مشاغل سنتی و فراموش ­شده است) ذخیره یا انبار بزرگی است از مواد و مصالح گوناگون و عناصر رنگی نیاز فرهنگ شفاهی یا عامیانه که به ­دلیل بی‌­اعتنایی یا احیاناً نگاه تحقیرآمیز پژوهندگان و محققان دانشگاهی و مستقل ما نسبت به سینمای ایران تقریباً دست‌­نخورده، یا به اصطلاح مغفول، مانده است.
رسم جاری بر این بوده است که اعتنای اکثر قریب به اتفاق فرهنگ­ نویس­‌های ما به زبان فارسی نوشتاری (فارسی معیار و ادبی، و اغلب ادبیات کهن) باشد، و به زبان آثار دیداری (فیلم‌­های سینمایی، مجموعه­‌های تلویزیونی، نمایش‌­ها و پیش‌­پرده‌­ها) و شنیداری (نمایش‌­های رادیویی و ترانه‌­ها و تصنیف‌­های عامیانه) هیچ توجهی نشده است.
طبعاً زبان آثار دیداری و شنیداری از زبان معیارِ مکتوب و نوشتاری ما به ­طورکلی جدا نیست، و تقریباً در امتداد آن است؛ با این امتیاز که زبان آثار دیداری و شنیداری ـ به اقتضای ویژگی­‌ها و کیفیت نمایشی و هم­چنین کیفیت زبان محاوره ـ در موارد بسیاری ساختار و مختصات متفاوتی با زبان مکتوبِ معیار دارد.
قطعاً در مقدمۀ کتابم به تفصیل به این تفاوت­‌ها خواهم پرداخت؛ اما مایلم یک نکته را در این­جا بگویم: به­ طورکلی دو دسته فیلم­نامه‌­نویس، از آغاز تا امروز در سینمای ایران فعال بوده­‌اند: یک­دسته آن­‌هایی که سابقه یا دستی در زمینه‌­های نویسندگی داستان، ترجمه و نمایش‌­نویسی داشته‌­اند، و دستۀ دیگر آن‌­هایی که پروردۀ محافل حاشیۀ ادبیات (مثلاً روزنامه‌­نگاری) بوده‌­اند. آثار این دو گروه ـ دست‌­کم از حیث آدم‌­پردازی و نوشتن گفت‌وگو ـ تفاوت‌­های بیش ­و کم آشکاری با هم دارد. این دو گروه همان­‌هایی هستند که ما در تمام این سال­‌ها برخوردهای کاملاً متفاوتی با آن­‌ها داشته‌­­ایم:
بعضی را آن­قدر شأن و منزلت داده‌­ایم که امروز خیلی دشوار است بگوییم گفت­‌وگوهای فیلم‌­هاشان و حرف‌­هایی که برای آدم‌­های متفاوتشان می‌­نویسند تشخص و ویژگی منحصربه­‌فردی ندارد، و گویی در مقام «دانای کل» پشت میز کارشان نشسته‌­اند و برای عارف و عامی، زن و مرد و پیر و جوان به ­یک­سان و «یک­دست» گفت‌­وگو نوشته‌­اند. در عین حال به پاره‌­ای از آن‌­ها نیز بی‌­اعتنایی کرده‌­ایم و تفکیکی بین فیلم­نامه‌­های ضعیف و عدم ­ظرافت‌­های صناعتی فیلم­‌هاشان ـ که بسیاری از ما نمی‌­پسندیم ـ با مثلاً پاره‌­ای گفت‌­وگوهای جان­دار و پویایی که می­‌نوشتند قایل نشده‌­ایم؛ یکی را «دربست» پذیرفتیم و به عرش رساندیم، و یکی را در کل نفی کردیم و نادیده‌­اش انگاشتیم.»


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سرگذشت «بانو» سریال می‌شود

چهره ها/ سیما تیرانداز مشغول گوشی بازی

چهره ها/ بارانا بهادری، دختر عنکبوتی می شود

چهره ها/ مریم معصومی با گریم هزارتوو

واکنش تند درویش به توقیف و انتشار نسخه غیرقانونی فیلم «رستاخیز»

چهره ها/ شباهت بهروز پرستویی با پرویز پرستویی

زیبا بروفه: به هر قیمتی بازی نمی‌کنم

چهره ها/ الهه حصاری خوشحال بین جمعیت

کدام سریال‌ها بیشترین جوایز امی هنرهای خلاق را بردند؟

چهره ها/ خاطره بازی علی دایی با بازی پانزده سال پیش ایران بحرین

چهره ها/ تیپ آزاد و رها علی عبدالمالکی

چهره ها/ شیوا ابراهیمی کنار دکترش

علیرضا شجاع نوری با 2 فیلم به بوسان کره می‌رود

چهره ها/ دختر مهراب قاسمخانی مثلا در حال اسکی

چهره ها/ وقتی نوید محمدزاده حس می کند باید سیگار بکشد

چهره ها/ رفاقت هاشم بافقی با همسرش

پخش بازی‌های تیم ملی در دور دوم مسابقات والیبال قهرمانی

چهره ها/ دختر بنیامین بهادری، دختر عنکبوتی می شود

«بیروت»، فیلمی ترامپ‌زده علیه جبهه مقاومت

چهره ها/ خانواده 5 نفره بنیامین بهادری

پگاه آهنگرانی: ما چه کاره ایم که در همه چیز نظر دهیم؟

«پسر کُشی» روی میز تدوین

محمدرضا علیمردانی مجری شبکه نسیم شد

چهره ها/ خانم بازیگر در کنار دریا

ساخت سریال طنز 90 شبی به کارگردانی سیامک انصاری و جواد رضویان

بازیگران مطرحی که نقش مولانا و شمس را بازی کرده اند

چهره ها/ رفاقت هاشم بافقی با رفیق شفیقش

چهره ها/ عکس متفاوت سوپراستار از خودش

نمایش "خاتون" در پردیس تئاتر تهران روی صحنه می‌رود / تاکید اوحدی بر استمرار طرح هنر برای همه

برنامه‌ها و سریال‌های جدید شبکه سه

همایش هنر و تمدن حوزه هیرمند در فرهنگستان هنر برگزار می‌شود

توجه به نوگرایی در برنامه‎های فرهنگی هفته کتاب

سکانس برتر/ وقتی شیلا خداداد می‌خواهد از زیر زبان پسرش حرف بکشد

چهره ها/ فرمول الهه حصاری برای رسیدن به آرزوهایش

چهره ها/ علی دایی در بازی ایران و بحرین 15 سال قبل

الهام حمیدی با گریم‌های مختلف

فیلم محسن تنابنده از جشنواره استکهلم جایزه گرفت

قحطی نان به رادیو نمایش رسید

تحلیل وضعیت «روزی زیبا در محله» برای اسکار

«فرمول یک» چه زمانی به آنتن برمی‌گردد؟

جزییات کارگاه‌های جدید دوازدهمین سوگواره هنر عاشورایی اعلام شد

اجرای "ساعت" در حافظ و "23 خنده تا مرگ" در ایران تماشا / برگزاری مجدد "مونولیو" پس از سه سال / "خاتون" روی صحنه می‌رود / "قحطی نان" در دوران ناصرالدین شاه سوژه یک نمایش رادیویی شد / یحیوی و داخ به "حماقت ایکاروس" پیوستند / انتشار پوستر نمایش "شین"

چهره ها/ چرا پسر پرویز پرستویی بازیگر شد؟

فیلم پریناز ایزدیار به کانادا می‌رود

چهره ها/ امیرحسین آرمان و عکسی از فضای زیبای کویر

چهره ها/ کیش‌گردی اسکندری‌ها به جز ستاره و سارا

چهره ها/ خارج‌گردی یوسف تیموری

چهره ها/ نیما شاهرخ‌شاهی بوکسور می‌شود

چهره ها/ گردش همسر و دختر پژمان بازغی در سوئد

بازیگر نقش مولانا، ترکیه‌ای خواهد بود یا ایرانی؟