آخرين مطالب

تلنگر به مغزهای بی‌درد فرهنگي

تلنگر به مغزهای بی‌درد

  بزرگنمايي:

بانو نیوز -
فرهنگی وهنری, تلنگر به مغزهای بی‌درد" src="/Uploads/News/20180210124819394.jpg" alt="اخبار,اخبار فرهنگی وهنری, تلنگر به مغزهای بی‌درد" />
هرچند کاراکترهای فیلم «مغز‌های کوچک زنگ ‌زده» همگی به نوعی فکر و اندیشه‌شان به‌واسطه نوع زندگی؛ زنگ‌زده بود ولی کارگردان و نویسنده آن، هومن سیدی فارغ از هر نوع نگاه فرامتنی، قصه‌ای نوشت که شخصیت‌های آن، در نقطه‌ای پرت و دورافتاده از شهر که می‌تواند هر شهری هم باشد و نه‌فقط تهران، درگیر زندگی‌ای هستند که بسیاری دیگر نیز، آن‌سان زیست می‌کنند.
محله‌های حاشیه و کودکان «اجیرشده» بارها دستمایه فیلمنامه‌های گوناگون شده بودند ولی آنچه این سناریو را کمی متفاوت از دیگر کارها نشان می‌دهد، نگرش «خاکستری» آن به جامعه فارغ از دیدگاه‌های سیاسی- اجتماعی است. نگره‌ای که کمتر در این‌گونه فیلم‌ها مشاهده می‌شود. شکور که لقب «چوپان» از طرف شاهین به وی داده می‌شود؛ آشپزخانه‌ای دارد که بچه‌های بی‌سرپرست و بی‌سرپناه برایش کار می‌کنند که این همکاری می‌تواند از بچگی تا جوانی ادامه‌ یابد چون همگی به نوعی وامدار او هستند.
فارغ از صحنه‌های آشنای چنین فیلم‌هایی که «خانه‌های قمر خانمی» و بی‌دروپیکر، «موتیف» همیشگی آن است که شامل پدر و مادر بی‌تفاوت و خواهر و برادرانی که هر یک ساز خود را می‌زنند؛ آنچه حرف اصلی قصه است، همان نوع تربیتی است که ناخواسته در چنین بچه‌هایی اجرا می‌شود که همگی در سر، ریاست (چوپانی) را می‌پرورانند. نکته مغفول، ارائه راهکار و عمل اصولی در واکاوی رفتارهای این بزهکاران کوچک و بزرگ؛ همین نگرش فرمان دادن به دیگری و اداره گله است.
گله‌ای که گوسفندانی دارد و این گوسفندان به مرور زمان که از آب و گل درآمدند، خود چوپانان بالفطره‌ای می‌شوند که چرخه جرم و جنایت برای همیشه مانا باشد. هومن سیدی با نوشتن این فیلمنامه و بازی‌های خوبی که از بازیگرانش به‌ویژه نوید محمدزاده و فرید سجادی‌حسینی گرفت، جدا از شباهت بی‌انکار فضاهای فیلمش با «ابد و یک روز» سعید روستایی که چاره‌ای هم نیست که محمدزاده خواه‌ناخواه زمان عصبانیت؛ آن‌گونه می‌شود که در «ابد و یک روز » بود و در «بدون تاریخ و بدون امضا» (وحید جلیلوند، 1395)؛ نشان داد که می‌توان آنچه در ذهن مخاطب مانده است را به شیرینی «تکرار» کرد.
جدا از کم و کیف فیلم‌شناختی این اثر که به حتم در زمان اکرانش مورد مداقه قرار می‌گیرد، توجه به نوع زیست کودکانی که در این فیلم نشان داده شده بودند و نوع رفتار اگزوتیک برخی از آنان، جای آن دارد که در بررسی و نگاه ژرف‌تر، آسیب‌های اجتماعی مختص این قشر بیشتر دیده شود که هنر فیلمساز در نشان ‌دادن درست معضل است، به‌ویژه زمانی که داعیه راه‌حل ندارد و مشکل را به درستی نشان می‌دهد. «مغزهای کوچک زنگ‌زده»، درحقیقت تلنگر به مغزهایی است که به راحتی از کنار این مصائب عبور می‌کنند.
جنس «دوم»؟
«جاده قدیم» ساخته منیژه حکمت با سکانسی آغاز می‌شود که حول‌وحوش «چهارشنبه سوری» است و جمعی خانوادگی پیرامون پدربزرگ گرد آمدند که گویا حرف اول زنِ خانواده است و همگی باید دستورات وی را اجرا کنند. خسرو، پسر بهرام و مینو هم قرار است دم آقاجونش را ببیند تا کرداری که قبل مراسم عروسی‌اش صورت گرفته، به نحوی ختم به خیر شود چون بچه‌ای در راه است و باید مراسم عروسی هرچه سریع‌تر انجام شود... تا اینجای کار تماشاگر خود را آماده می‌کند تا با بستری سنتی که لاجرم تقابل با مدرنیته است روبه‌رو شود و داستان‌هایی از این دست، که نمی‌داند قرار است با قصه‌ای دیگر مواجه شود که بن‌مایه‌اش با ترسیمی که از چهره شخصیت اصلی زن ارائه می‌دهد، همخوانی ندارد.
مینو، رییس بانکی خصوصی که لامحاله کاراکتری موفق دارد یا این‌گونه می‌نمایاند، با خواسته یکی از مشتریان بانک که تقاضای وامی سنگین دارد موافقت نمی‌کند؛ چون وثیقه با مقدار وام همخوانی ندارد. در این اثنا که پایان سال است و بانک‌ها تا دیروقت باز، مینو در آخرین روز کاری که دیروقت هم است، با ماشینی دربست روانه خانه‌اش می‌شود که در بین راه، راننده به او تجاوز می‌کند و مینو سعی دارد این موضوع کتمان شود یا اصولا مطرح نشود و رفتارهای عصبی و هیستریک بعد از آن که لازمه چنین اتفاق نابهنجاری است، آنچنان تکرار می‌شود که در بخش‌هایی از سکانس‌های فیلم تا حدودی غیرقابل باور به‌نظر می‌رسد.
بحث بر سر اتفاق افتاده نیست که در جای خود نشان از بودن آن در جامعه است؛ صحبت از واکنش فردی است که نمادی از جامعه زن امروز را ناخودآگاه یدک می‌کشد. و این تصور از بستری می‌آید که کارگردان با عناصری آن را در ذهن تماشاگر می‌پروراند. به‌واقع قصه‌ای رئالیستی با داعیه «زن مورد ستم» در دل فیلمنامه‌ای که به نحوی فضای موجود جامعه است؛ چرا باید تا این حد زن را الکن و بی‌دست و پا فرض کند؟ هرچند فیلم می‌خواهد این را نشان دهد که جامعه پذیرای چنین نقشی از زن نمی‌تواند باشد ولی با دست خود آن قشر از بانوان پیگیر را نیز از خود دور می‌کند.
این‌گونه رفتارهای متجاوزانه در اجتماع نسبت به زن وجود دارد و چرا باید از سویی نگاهی مدرن به زن داشت و از سویی دیگر‌ او را جنس «دوم» خطاب کرد؟! حال بگذریم از برخی نقش‌ها و خرده‌پیرنگ‌ها در کلیت فیلم که تا انتها مشخص نشد برای چه بوده‌اند و اگر نبودند چه اتفاقی می‌افتاد؟ مثل حسن، کارگر خانه یا مهرداد و مهرو، برادر و خواهر مینو. حکمت پیرامون مسائل روز نگاهی آوانگارد دارد ولی از او بعید بود داستانی بنویسد که بارها و بارها گفته و نوشته شده و به تصویر درآمده است. ماحصل این فیلم و حرف پنهانش هرچه بوده به «جاده خاکی» رهنمون می‌شود و راه‌حلی ارائه نمی‌دهد؛ دست‌کم برای سازنده‌اش که از او و طرز نگاهش، برداشت‌های دیگری می‌شود.
روزنامه وقایع اتفاقیه




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ساره بیات به «ایده اصلی» پیوست

سرپرست دادسرای امور جنایی تهران: حمید صفت با قرار وثیقه آزاد می‌شود

پوستر «حد» از جشنواره آمریکایی جایزه گرفت

جعفر پناهی در بیمارستان بستری شد

فسیل دایناسور در ایستگاه متروک دانشمندان را متعجب کرد!

فیلم «پایان رویاها» در جشنواره زلین چک

چالش های یک نویسنده زن در دنیای مردان

آگهی تسلیت بی نام

اصغر فرهادی: یاد ناصر ملک‌مطیعی برای همیشه به نیکنامی در این سرزمین باقی خواهد ماند

دردسرهای رساندن عقاب زرد به سرزمین مرگ

مراسم تشییع پیکر مرحوم سید مصطفی موسوی (+تصاویر)

بی حاصل ترها پرسروصداترند

مجید مجیدی: تاریخ نفاق در سینمای ایران به احمدی‌نژاد می‌رسد/ فرهنگ و سینما از دست دولت روحانی رها شده‌

به قدرت هنر واقفم

واکنش هنرمندان و ورزشکاران به درگذشت ناصر ملک مطیعی (+تصاویر)

ناصر ملک مطیعی درگذشت

خلاصه قسمت نهم ماه عسل 97/ مشکل ظاهری فرهاد ایرانی و انتقاد علیخانی از جراحی‌های زیبایی

پرستو صالحی: خرمشهر آزاد شد؛ ولی آباد نشد!!!

تهیه‌کننده معروف هالیوود دستگیر شد

پوستر فیلم سینمایی «در وجه حامل» رونمایی شد

چالش ترامپ برای ورود به رستوران های رابرت دنیرو

7 مصدوم بر اثر انفجار گاز شهری در تبریز

اعتراض کارگردان «لاتاری»/ به همین سادگی ما را از خانه‌مان بیرون می‌کنند/ عکس

اولین سریال پوران درخشنده به کجا انجامید؟

حمایت «احسان علیخانی» از حضور بانوان در ورزشگاه

خلاصه قسمت هشتم ماه عسل 97/ «علی اکبری» از قهرمانی در کشتی تا بوکس

«اژدهای یخی» اثر قدیمی خالق «بازی تاج و تخت»‌ روی پرده می‌رود

چهره‌ها در شبکه‌های اجتماعی (692)

شاهکاری تمام عیار

انتشار اولین پوستر "موگلی"/بازگشت تارزان

ترامپ، کارهای احمقانه زیادی مرتکب شده

سیگار را حماقت بشر می دانم

ظاهر متفاوت ستاره‌ها با موهای طبیعی‎شان

مجری صدا وسیما درگذشت

سلبریتی‌های نیم قرن پیش چه بودند چه شدند

ماجرای تسلیت چهل میلیونی آقای بازیگر ! /عکس

جنگی‌های سعید راد، جمشید هاشم‌پور و خسرو شکیبایی

خلاصه قسمت هفتم ماه عسل 97/ اعراب ایرانی که مقابل صدام ایستادند

کیومرث پوراحمد: راه ندادن زنان به ورزشگاه‌ها بدترین قانون کشور است

آغاز فیلمبرداری «چهار انگشت» در کشور کامبوج

«ماه عسل» شنبه پخش نمی‌شود

چرا تیتراژ‌های ماه رمضانی "بی‌مزه" است؟

رفاقت‌های هالیوودی که تبدیل به دشمنی شدند(+تصاویر)

همه ویژگی های علمی "شرلوک هلمز"

سرقت مفاخر!

غلط املایی خانم بازیگر دردسر ساز شد

پشت روحانی را خالی نمی‌کنم

بازگشت سلاطین کمدی

امین حیایی: وقتی خریداری نیست خلاقیت‌هم نیست

پشت دوربین‌های «ماه عسل» چه خبر است؟