آریا بانو

آخرين مطالب

یک روان‌شناس: اضطراب جدایی، دلیل اصلی مدرسه‌هراسی کودکان است گفتگو

یک روان‌شناس: اضطراب جدایی، دلیل اصلی مدرسه‌هراسی کودکان است

  بزرگنمايي:

آریا بانو - یک روان‌شناس گفت: اضطراب جدایی، دلیل اصلی مدرسه‌هراسی کودکان است.

بهروز شادمان در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: این یک امر طبیعی است که انسان حین قرار گرفتن در یک موقعیت جدید دچار استرس و اضطراب شود، ولی در برخی موارد شدت این ترس و اضطراب از حالت طبیعی فراتر رفته و موجب می‌شود که فرد از موقعیت‌های جدید اجتناب کند و یا دچار علایم روانی و بدنی شود. ترس کودکان یا امتناع آن‌ها از رفتن به مدرسه معادل واژه اضطراب جدایی است که می‌تواند ناشی از وابستگی یا دلبستگی شدید به والدین، خانه، خانواده یا شرایط زندگی دیگر باشد؛ در واقع هراس از مدرسه یکی از نشانه‌ها و زیرمجموعه‌های اضطراب جدایی است.
این مشاور ادامه داد: هراس از مدرسه منجر به اضطراب شدید و عوارض جسمی از جمله سرگیجه، درد معده و تهوع شده و کودک را در منزل نگه می‌دارد. والدینی هم که نگران سلامتی کودک هستند، غالبا رغبتی ندارند که برای رفتن کودک به مدرسه از زور استفاده کنند. در این میان، امتناع از مدرسه رفتن که یکی از نشانه‌های ترس غیرمنطقی است در هر سنی دیده می‌شود، اما معمولا در ابتدای هر مقطع به صورت واضح‌تر و عینی‌تر خود را نشان ‌می‌دهد. تقریبا این مشکل بین پسرها و دخترها در سنین آغاز مدرسه به طور یکسان دیده می‌شود، اما در مقاطع بالاتر با اندکی تفاوت از یکدیگر سبقت می‌گیرند. همچنین در خانواده‌هایی که بچه‌ها با فاصله‌های زیاد از یکدیگر متولد می‌شوند شایع‌تر است.
وی با اشاره به این‌که شایع‌ترین دلیل ترس از مدرسه بین کودکان کلاس اولی در بدو ورود به مدرسه ناشی از اضطراب جدایی از والدین به خصوص مادر است، افزود : تصور اصلی بر این است که مادر و کودک به گونه‌ای شدید به هم وابسته‌اند. وابستگی شدید کودک برایش این ترس را به وجود می‌آورد که امکان دارد برای خود یا مادرش اتفاقی روی دهد؛ در واقع ترس‌های مدرسه‌ای ممکن است خود را در اضطراب ناشی از جدایی، امتناع از مدرسه رفتن، آشفتگی مرضی درونی و احساس ضعف، درد، تهوع و استفراغ نشان دهد. کودکان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی نسبت به جدایی از والدین یا دور شدن از خانه، اضطراب مفرط، ناتوان‌کننده و نامتناسب با سن خود را نشان می‌دهند. این‌گونه ترس‌ها ممکن است در کودکان به صورت احساس اضطراب مبهم بروز کند یا کودک هر شب کابوس ببیند که او را دزدیده‌اند، کشته شده است یا والدین او مرده‌اند.
شادمان خاطرنشان کرد: برای این کودکان خیلی دشوار است که به تنهایی در یک اتاق باشند، تنها بخوابند، خرید کنند و به مدرسه یا اردو بروند. عموما این افکار و احساسات طی سال‌ها از طرف خانواده که خود دارای اضطراب‌هایی بوده‌اند به کودک انتقال داده شده است، طوری که یکی از اعضای خانواده اعم از پدر یا در بیشتر موارد مادر اضطراب بالایی دارد. تشخیص این که کودکان به دلایل مختلف از حضور در مدرسه خودداری می‌کنند اهمیت به‌سزایی دارد و بهره هوشی بیشتر این کودکان نشان می‌دهد که مشکلات تحصیلی علت بی‌میلی آن‌ها به مدرسه نیست. گاهی اوقات نیز ترس از مدرسه به خاطر مقررات خارج از خانه، مقایسه شدن با کودکان ناآشنا و تجربه ترس از شکست ناشی می‌شود.
این روانشناس با تاکید بر این‌که برخی کودکان به دلیل تمسخر، آزار، تهدید و زورگویی بچه‌های دیگر و مورد انتقاد قرار گرفتن یا تنبیه شدن توسط معلم از مدرسه می‌ترسند، خاطرنشان کرد: در واقع مدرسه نماینده دنیای خارج و نوعی واقعیت است که با واقعیتی که کودک در خانه تجربه کرده متفاوت است. این کودکان در مواجهه با این واقعیت تحمل بسیار کمی دارند و اضطراب جدایی در آن‌ها به اشکال مختلف مانند سردرد، تهوع، گیجی و تب بروز می‌کند. گاهی اعتراض این کودکان با گریه و کج‌خلقی، به رفتار پرخاشگرانه و مخرب تبدیل می‌شود. کودکان مبتلا به این نوع اضطراب اغلب تمایل دارند در آغوش والدین‌شان باشند، آن‌ها را سایه به سایه دنبال کنند و شب‌ها کنار آن‌ها یا درست پشت در اتاق خواب آن‌ها بخوابند.
وی تصریح کرد: در کودکان بزرگ‌تر شکایت‌های جسمانی خاص یا اظهار ناراحتی عمومی در مدرسه متداول است و معمولا باعث می‌شود کودک به خانه بازگردانده شود. کودکان مبتلا، هنگام جدایی از والدین خود بی‌تاب می‌شوند و به هر عذر و بهانه‌ای متوسل می‌شوند تا دوباره پیش پدر و مادرشان برگردند. عملکرد تحصیلی این دسته از کودکان به خاطر درخواست‌های مکرر برای خارج شدن از کلاس درس، نگرانی‌شان نسبت به جدایی از والدین و غیبت‌های مکرر از مدرسه پایین است. در واقع می‌توان گفت با توجه به این که اضطراب جدایی در 9 تا 18 ماهگی به هنجار است، اختلال اضطراب جدایی به این دلیل ایجاد می‌شود که کودک نتوانسته این مرحله رشدی را با موفقیت پشت سر بگذارد یا بر اثر استرس، به مراحل قبلی رشد برگشته است.
شادمان یادآور شد: شواهدی وجود دارد که اختلال اضطراب جدایی می‌تواند پیش‌درآمدی برای اختلال وحشت‌زدگی یا هراس از مکان‌های باز در بزرگسالی باشد. محققان دریافته‌اند که کودکان مبتلا به این اختلال به شدت در معرض خطر ابتلا به اختلال هراس اجتماعی هستند که در آن وضعیت‌های اجتماعی (برای مثال معاشرت با غریبه‌ها، قرار گرفتن در موقعیت‌هایی که انسان را دستپاچه می‌کنند و…) اضطراب‌آور است. چنین به نظر می‌رسد که پسرانی که مادرانشان مریض هستند در برابر این اختلال آسیب‌پذیرتر از دیگرانند، چراکه به گونه‌ای غیرعادی به مادران‌شان متکی و بیش از اندازه نگران حال آن‌ها هستند. می‌توان گفت هراس از مدرسه یکی از شیوه‌های بروز درد روحی-روانی است و به وجود عملکرد نامناسب رفتاری و ارتباطی میان حداقل یکی از والدین و کودک اشاره دارد.
این مشاور تاکید کرد: القاء به کودک که مدرسه ترسی ندارد، کمک و یاری کودک برای حل مشکلات مدرسه‌ای، صحبت کردن در مورد مزایای درس‌خواندن و باسواد شدن، بالا بردن جرات و اعتماد به نفس کودک برای غلبه بر مشکلات (درسی)‌، بیشتر کردن رابطه بین مدرسه و خانه و یاری خواستن از معلمان، سهل و آسان جلوه دادن ضوابط و مقررات مدرسه، یاری کردن کودک در انجام تکالیف درسی و تحسین و تمجید به موقع وی، دادن جایزه به کودک و تشویق وی، نادیده گرفتن برخی از خطاهای کودک و به اصطلاح «مته به خشخاش نگذاشتن»، گاهی رفتن به مدرسه با کودک، روحیه دادن و محبت به کودک، از میان بردن عوامل نفرت از مدرسه مانند تنبیه و سرزنش و سخت جلوه دادن تکالیف و عدم هرگونه نزاع و درگیری بین والدین در حضور کودک از جمله اقداماتی است که والدین می‌توانند برای رفع مدرسه‌هراسی در پیش بگیرند.
وی با بیان این‌که والدین نمی‌توانند کودک را مجبور کنند که مدرسه را دوست داشته باشد، افزود: والدین می‌توانند رفتارهایی را که به نحوی باعث ایجاد مشکل شده ‌است، تغییر داده و یا حذف کنند. به عنوان مثال، برای ماندن در منزل و مدرسه نرفتن شرایط مشخصی تعیین کنند. برخی از کودکان به شدت از مدرسه گریزانند که این امر با مدرسه‌هراسی تفاوت اساسی دارد. والدین باید علت نرفتن به مدرسه را پیدا کنند و بدانند که چه عامل ذهنی یا رفتاری در مدرسه کودکان را آزار می‌دهد که از رفتن به آن‌جا خودداری می‌کند. پدر و مادر باید با کودک خود صحبت کنند و او را تشویق کنند تا تمام خبرها و اتفاقاتی را که باعث می‌شود تا او به مدرسه نرود، تعریف کند.
شادمان خاطرنشان کرد: والدین باید با معلم کودک‌شان صحبت کنند و مشکل را با وی در میان بگذارند. همچنین کودک را به ایجاد دوستی‌های مدرسه‌ای تشویق کنند و به او کمک کنند تا با همکلاسی‌هایش دوست شود و دوستی‌هایش را با آنان گسترش دهد علاوه بر این، به غر زدن کودک توجه نکنند و به جای آن، نظرات مثبت و اشتیاق کودک را به مدرسه رفتن تشویق کنند. مدرسه‌هراسی و اضطراب جدایی نشانه‌هایی از بدکارکردی تعاملات خانوادگی است که ادامه آن کودک را در موقعیت‌های متعدد تهدید کرده و می‌تواند مشکلات و ناکامی‌های زیادی را برای کودک و خانواده فراهم بیاورد.
انتهای پیام





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

«پدر» مهم‌ترین رکن تربیت فرزندان در خانواده

گفتگو با اولین زن خلبان هلیکوپتر در ایران

زن و دفاع مقدس، تار و پود در هم تنیده

«شهریه» و «کلاس‌های فوق برنامه»؛ بیشترین شکایات خانواده‌ها از مهدهای کودک

علی اصغر کاراندیش: اعتبارات حوزه سینما، یارانه کتاب و مطبوعات سال آینده افزایش می‌یابد

آسیب پذیری فرزندان دارای مادر زندانی بسیار بالا است

شهرداری تهران فرصت حضور بانوان معلول را درجامعه فراهم می کند

20 ایده برتر جشنواره کودکآنلاین معرفی شدند / آذری جهرمی: اگر امروز به فرهنگ کودکان فکر نکنیم آینده را از دست خواهیم داد

از بیماری تا "توهم" بیماری

جملات آرایش‌شده روانشناسان در فضای مجازی را باور نکنید

کودکان چمدان نیستند!

خانواده متشنج و آشفته احتمال ارتکاب فرزندان را به بزهکاری‌ها افزایش می‌دهد

4 روایت جذاب از خشایار الوند

عباسی: حقوق بازنشستگان در بودجه سال آینده مورد توجه قرار بگیرد

زنان در خانواده فقر را بیشتر از سایر اعضا درک می کنند

‌بانویی که ورزشکارانی نام‌آور تربیت کرده

ما خودمان سپندارمذگان داریم

سن ازدواج برای دختران و پسران چند سال باشد؟

عشق و احساسات عاشقانه در مردان

در آستانه 30 سالگی احساس پوچی می کنم

والدین معتاد «عزت نفس» فرزندانشان را کاهش می‌دهند

سیرصعودی رفتار «سیگار» کشیدن دختران نوجوان نسبت به پسران

مریم دوستی: "آسیه در زمستان" حمایت نشد / می‌توان با تاسیس کمپانی‌های فیلم کوتاه گام‌های مثبت برداشت

بهزاد عبدی: استفاده نادرست از برنامه‌هاى کامپیوترى باعث نزول سطح موسیقى فیلم شده است / تور اروپایی گروه خنیاگران مهر

حضور یک سوم کودکان «کاروخیابان» در پایتخت /عدم همکاری وزارت بهداشت برای درمان کودکان معتاد

500 محله آسیب‌خیز شناسنامه‌دار شدند

نگاه و زاویه دید جدید به قصه معروف آنشرلی/ "آقا محمدخان" یک انتزاع نمایشی از تاریخ / روایت دو کارگردان از آثارشان در جشنواره تئاتر فجر

«کافه دانتیسم»؛ رویای بی‌رونق

اختلاف سن ازدواج چقدر اهمیت دارد؟

«جشن طلاق» یا سوگواری جدایی ؟

فضای مجازی به محل چشم و هم‌چشمی تبدیل شده است

ژنتیک؛ یکی از عوامل گرایش فرد به اعتیاد

چه کسانی «جشن طلاق» می‌گیرند؟

ازدواج با این افراد، ممنوع

برایم مهم است که اول من را به عنوان بازیگر بشناسند

موسیقی ما برای سرگرمی نیست / سلیقه شنیداری مردم به‌شدت افت کرده است / شاهد سبحانی‌فر و فهام گوهری از آلبوم "پیدای پنهان" می‌گویند

ژان کلود کریر: تئاتر زنده‌ترین نوع هنرهاست / نشان عالی خانه تئاتر به فیلمنامه‌نویس و نمایشنامه‌نویس فرانسوی اعطا شد

«جشن طلاق»؛ یک لاکچری‌ ایرانی در قاب خودنمایی

طلاق عاطفی و زوج های از هم دور افتاده

غزال بهمنی: طراح لباس بنگاه‌دار اقتصادی نیست

افزایش سن ازدواج، تغییر سبک زندگی یا تخریب بنیان خانواده

ضعف خانواده‌های ایرانی در فرزند پروری

زنان دارای همسر معتاد در معرض آسیب اعتیاد

ارتباط شعر و معارف دینی دوسویه است / شاعران آیینی برای روشنگری معارف دینی به میدان بیایند

تجرد قطعی و منفی نگری چالشی جدی در برابر جوانان

"میلیونر میامی" تا حدی ادای دین به سینمای ایران است / ساخت فیلم کمدی از جدی سخت‌تر است / صابر ابر بازیگری کمیاب است

سعید حق‌مراد: خیاط کت مردانه، پادشاه خیاطان است / تداوم کارگاه‌های آموزشی آکادمی "ژینو" در سراسر کشور

رضا توفیق‌جو: "وَرَن" فیلمی سایکودرام است

علی منتظری: تئاتر و انقلاب به یکدیگر خدمت کرده‌اند / باید به تئاتر استان‌ها توجه خاص داشته باشیم

حمید دهقانپور: سال‌های پیش از انقلاب سینما به حد ورشکستی رسید / سینمای ایران در دهه 60 دچار تحول شگرفی شد